Μια συγκινητική αναφορά του Ηλία Τουμασάτου στη μνήμη της Ευαγγελίας Λυκούδη, μιας σεμνής, ευγενικής και διακριτικής παρουσίας της εκπαιδευτικής και πνευματικής ζωής της Κεφαλονιάς, με την οποία συνεργάστηκε για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια στην Εταιρεία Κεφαλληνιακών Ιστορικών Ερευνών.
Με την Ευαγγελία Λυκούδη, που “μας άφησε” για το αιώνιο ταξίδι, δεν είχαμε συναντηθεί στις σχολικές αίθουσες, δεν ήμουν μαθητής της ποτέ, κι όταν άρχισα να εργάζομαι στην εκπαίδευση, είχε ήδη συνταξιοδοτηθεί – είχε όμως περάσει κι εκείνη από το σχολείο που τώρα υπηρετώ.
Συναντηθήκαμε όμως και συνεργαστήκαμε για πολλά χρόνια, πάνω από δεκαπέντε, στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Κεφαλληνιακών Ιστορικών Ερευνών. Η τελευταία φορά ήταν στο ΙΑ΄ Πανιόνιο Συνέδριο, το 2018. Ήταν πάντα παρούσα στις συνεδριάσεις μας, μα πάντα διακριτική, κι αθόρυβη, με τη χαρακτηριστική της ευγένεια κι ένα λεπτό χιούμορ που πήγαινε καμιά φορά να “ραγίσει” τον φλοιό της σεμνής και σοβαρής (όχι σοβαροφανούς) παρουσίας της – μα αντιστρόφως ανάλογη ήταν η εργατικότητά της.
Σε όλα μας τα συνέδρια ήταν εκεί, “πίσω από τα φώτα” τις περισσότερες φορές, από τη μεγάλη της σεμνότητα απέφευγε η ίδια να δημοσιεύει και να κάνει ανακοινώσεις, παρόλο που είχε τη συγκρότηση για κάτι τέτοιο. Με υπομονή μέλισσας δούλευε στο οργανωτικό κομμάτι, με προθυμία αναλάμβανε να κάνει τις ξεναγήσεις στους συνέδρους σε σημεία αρχαιολογικού και θρησκευτικού ενδιαφέροντος, τότε που τα συνέδρια ήταν ακόμα ζωντανές, πραγματικές συναντήσεις ανθρώπων, που είχαν και εκδρομές και συνεστιάσεις. Εκείνη πάντοτε επέλεγε να είναι διακριτική και αθόρυβη – ωστόσο πάντα πρόθυμη να συνεργαστεί, να αναλάβει οποιοδήποτε έργο από εκείνα ‘τα δύσκολα’ που δεν είναι φανταχτερά, αλλά πρέπει να γίνουν για να πετύχει ένα συνέδριο ή μια εκδήλωση.
Είχα πολύ καιρό να την δω. Και τώρα που μεγαλώνω ίσως μπορώ να καταλάβω καλύτερα την ιδιοσυγκρασία ενός ευγενικού ανθρώπου που ωριμάζει βιώνοντας στωικά τη μοναχικότητα.
Όλοι φεύγουμε μόνοι απ’ αυτόν τον κόσμο. Κάποιοι άνθρωποι όμως, περνούν και πολλά χρόνια της ζωής τους με συντροφιά τη μοναξιά τους. Είτε είναι συνειδητή επιλογή, είτε προϊόν συγκυριών, είναι πολύ δύσκολο. Κι όταν γυρνά κανείς από τη βουή του σχολείου στη σιωπή του σπιτιού ή του μοναχικού περίπατου, διαπιστώνει πόσο εκκωφαντική μπορεί να είναι η ησυχία.
Έτσι κρατώ στο μυαλό μου την ευγενική και σεμνή εικόνα της Ευαγγελίας Λυκούδη, όταν τελειώναμε κάποιες συνεδριάσεις της Εταιρείας στο σπίτι της κ. Ρενέ Λιναρδάτου, στη Ριζοσπαστών. Κατεβαίναμε τη μεγάλη σκάλα, χαιρετιόμασταν, και την έβλεπα να ξεμακραίνει μόνη, βαδίζοντας αργά προς τη φωτεινή πλατεία, για να τη διασχίσει και να φτάσει πεζή την άλλη άκρη της πόλης, εκεί που ήταν το σπίτι της, ένα από τα τελευταία του Αργοστολιού με μεγάλο κήπο.
Κάπως έτσι τη φαντάζομαι να βαδίζει τώρα προς το φως.
