Η δραματική σχεδόν συντριβή ενός Boeing 747 της Ολυμπιακής Αεροπορίας πάνω από την Αθήνα το 1978 παραμένει μια απόδειξη εξαιρετικής πιλοτικής ικανότητας υπό ακραία πίεση. Με τις πρόσφατες εξελίξεις στην ασφάλεια της αεροπορίας, η αναστοχασμός αυτού του γεγονότος υπογραμμίζει τη σημασία της εκπαίδευσης και της λήψης αποφάσεων σε κλάσματα δευτερολέπτου για την αποφυγή καταστροφών, καθιστώντας αυτήν την ιστορία εξίσου συναρπαστική σήμερα.
Ήταν 9 Αυγούστου 1978, όταν ένα αεροπλάνο της Ολυμπιακής Αεροπορίας παραλίγο να συντριβεί στο κέντρο της Αθήνας, με τον πιλότο να καταφέρνει να αποφύγει την καταστροφή μόνο στα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης.
Ήταν μια ζεστή αυγουστιάτικη μέρα στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού όταν τετρακόσιοι επιβάτες επιβιβάστηκαν στην πτήση 411 της Ολυμπιακής Αεροπορίας προς τη Νέα Υόρκη, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν Αμερικανοί πολίτες που επέστρεφαν από τις καλοκαιρινές τους διακοπές στην Ελλάδα. Υπήρχαν δεκαοκτώ μέλη πληρώματος σε αυτή την υπερατλαντική πτήση μεγάλων αποστάσεων.
Ο πιλότος, Σήφης Μιγάδης, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την πλοήγηση του γιγάντιου τζετ των 370 τόνων, είχε τριάντα δύο χρόνια πτητικής εμπειρίας. Τον συνόδευε ο συγκυβερνήτης Κωνσταντίνος Φικάρδος, επίσης έμπειρος πιλότος με τον οποίο πετούσε συχνά.
Ό,τι συνέβη σε διάστημα ενενήντα τριών δευτερολέπτων εκείνη την ημέρα θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη των 418 επιβαινόντων στο Boeing 747 της Ολυμπιακής Αεροπορίας.
Απογείωση και βλάβη στον κινητήρα του αεροπλάνου της Ολυμπιακής Αεροπορίας
Στις 2:00 μ.μ. εκείνη την ημέρα, το πλήρωμα πήρε τις θέσεις του και το αεροπλάνο μπήκε στον διάδρομο για απογείωση. Το αεροσκάφος μετέφερε 160 τόνους καυσίμων, καθώς θα πετούσε απευθείας από την Αθήνα στη Νέα Υόρκη.
Κατά την απογείωση, το αεροσκάφος δεν μπορούσε να φτάσει αρκετά ψηλά. Πριν οι τροχοί προλάβουν να αποκολληθούν από το έδαφος, ακούστηκε μια έκρηξη από τον δεξιό κινητήρα, ο οποίος είχε υποστεί ζημιά.
Ο Μιγάδης δεν μπόρεσε να σταματήσει το αεροπλάνο και διέταξε τον Φικάρδο να σηκώσει τους τροχούς για να συνεχίσει την απογείωση.
Εν τω μεταξύ, ο μηχανικός πτήσης, μόλις είδε τη ζημιά στον κινητήρα, έκοψε την παροχή νερού απενεργοποιώντας το σύστημα ψεκασμού νερού σε όλους τους κινητήρες. Με αυτόν τον τρόπο, το αεροπλάνο έχασε 4.500 λίβρες ώσης.
Ο πιλότος πάλευε να ανεβάσει το Boeing 747 αρκετά ψηλά και οι άνθρωποι από τον έλεγχο εδάφους νόμιζαν ότι το αεροπλάνο θα συντριβεί στην πόλη της Αθήνας.
Με ελάχιστο ύψος, ο πιλότος κατάφερε να περάσει πάνω από το πρώτο εμπόδιο, που ήταν ένας λόφος στην περιοχή του Αλίμου. Ο λόφος είχε ύψος 200 μέτρα.
Ο Μιγάδης πέταξε σε υψόμετρο μόλις 209 μέτρων πριν το αεροπλάνο αρχίσει να χάνει ξανά ύψος. Ταυτόχρονα, ο Φικάρδος έστελνε απεγνωσμένα σήματα έκτακτης ανάγκης στον πύργο ελέγχου.
Συναγερμοί στο αεροδρόμιο χτύπησαν ενώ το τεράστιο τζάμπο τζετ πετούσε πάνω από τις πολυκατοικίες της Καλλιθέας και της Νέας Σμύρνης, σχεδόν ξύνοντας την οροφή του κτιρίου της Interamerican στη Λεωφόρο Συγγρού.
Σύμφωνα με μια αεροσυνοδό, από τα παράθυρα, μπορούσαν να κοιτάξουν έξω και να δουν τους υπαλλήλους που εργάζονταν στα γραφεία να κοιτάζουν πίσω στο αεροπλάνο, εντελώς έκπληκτοι.
Εκείνη τη στιγμή, το αεροσκάφος πετούσε με ταχύτητα μόλις 160 μιλίων την ώρα σε ένα απίστευτο ύψος 55 μέτρων (180 ποδιών) πάνω από το έδαφος.
Ο πιλότος αποφασίζει να συντριβεί σε έναν λόφο
Ο Μιγάδης επέλεξε να κρατήσει το αεροσκάφος σταθερό σε οριζόντια θέση, καθώς γνώριζε πολύ καλά τον νόμο της αεροδυναμικής. Όπως είχε πει σε μια συνέντευξη, παραβίασε πολλούς κανόνες αεροπορίας για να κρατήσει το αεροπλάνο του στον αέρα.
Αποφάσισε να μην το γυρίσει και να προσπαθήσει να κάνει ελιγμούς για να ξεφύγει από την κατάσταση. Διατήρησε το τζετ σε ευθεία πορεία, καθώς είχε αποφασίσει να προσπαθήσει να φτάσει στο όρος Αιγάλεω, για να συντρίψει το αεροπλάνο σε μια ακατοίκητη περιοχή.
Κατά τη διάρκεια αυτών των δραματικών ενενήντα τριών δευτερολέπτων, οι δύο άνδρες στο πιλοτήριο ήταν σιωπηλοί. Ταυτόχρονα, ο μηχανικός προσπαθούσε απεγνωσμένα να επισκευάσει τους κινητήρες με όποιον τρόπο μπορούσε, ενώ οι πιλότοι παρέμεναν συγκεντρωμένοι, ήρεμοι και συγκεντρωμένοι.
Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο οι περισσότεροι επιβάτες δεν καταλάβαιναν τι συνέβαινε και είχαν την εντύπωση ότι η χαμηλή πτήση πάνω από την Αθήνα ήταν προγραμματισμένη. Μάλιστα, μερικοί από τους επιβάτες έβγαζαν φωτογραφίες από τα παράθυρα καθώς περνούσαν ακριβώς πάνω από τις στέγες.
Στις 2:05 μ.μ., ένα ελαφρύ αεράκι βοήθησε το Boeing 747 να ανέβει λίγα μέτρα ψηλότερα, κάτι που σε συνδυασμό με τη μείωση του νερού βοήθησε το αεροσκάφος να στρίψει ελαφρώς πριν το αεροπλάνο συντριβεί στο Αιγάλεω της Αθήνας.
Αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπορίας προσγειώνεται στο Ελληνικό
Λίγο πριν το αεροπλάνο συντριβεί στο Αιγάλεω, ο Μιγάδης πήρε μια απόφαση της τελευταίας στιγμής και ολοκλήρωσε μερικούς ελιγμούς της τελευταίας στιγμής, καταφέρνοντας να γυρίσει το αεροσκάφος και να πετάξει πίσω στο Ελληνικό.
Οι άνθρωποι στον πύργο ελέγχου δεν ήξεραν τι συνέβαινε επειδή δεν υπήρχε επικοινωνία από το πιλοτήριο. Όταν είδαν το Boeing 747 να επιστρέφει από τον Πειραιά, δεν μπορούσαν να πιστέψουν στα μάτια τους.
Ο Μιγάδης πέταξε πάνω από τη θάλασσα κοντά στον Πειραιά και άδειασε μέρος των καυσίμων, καθιστώντας το αεροσκάφος ελαφρύτερο, επιτρέποντάς του να επιστρέψει με ασφάλεια στο Ελληνικό με το τζάμπο τζετ για να το προσγειώσει.
Η επιστροφή του αεροσκάφους έγινε δεκτή με ενθουσιώδη χειροκροτήματα στο έδαφος. Όταν ο Μιγάδης βγήκε από το αεροπλάνο, είδε τις δύο κόρες του να τον περιμένουν.
Οι δύο γυναίκες είχαν ειδοποιηθεί από έναν ξάδερφο, ο οποίος είχε δει το αεροπλάνο να πετάει λίγα μέτρα πάνω από τα γήπεδα ποδοσφαίρου του Πανιωνίου και τους είπε ότι παραλίγο να χτυπήσει τους πυλώνες φωτισμού και θα είχε συντριβεί.
Η ψυχραιμία, οι δεξιότητες και η εμπειρία του Μιγάδη αναμφίβολα έσωσαν χιλιάδες ζωές. Αν το αεροπλάνο είχε συντριβεί σε κατοικημένη περιοχή, το αποτέλεσμα θα ήταν τρομερό. Το αεροσκάφος πετούσε σε χαμηλά υψόμετρα που φαίνονταν αδύνατα. Ακόμα και μηχανικοί της Boeing είπαν ότι δεν ήταν δυνατό για το συγκεκριμένο αεροσκάφος να παραμείνει στον αέρα με τόσο χαμηλές ταχύτητες.
Μετά την σχεδόν τραγωδία, ο Μιγάδης, σαν ήρωας που ήταν, πήρε τη θέση του στο πιλοτήριο ενός αντικαταστάτη αεροσκάφους και στις 6:00 μ.μ., με το υπόλοιπο πλήρωμα, μετέφερε τους τετρακόσιους επιβάτες πάνω από τον Ατλαντικό στη Νέα Υόρκη.
Όπως δήλωσε ο Μιγάδης σε μια συνέντευξη του 1994, «Όσοι από εμάς επιβιώσαμε εκείνη την ημέρα είμαστε λαθρεπιβάτες στη ζωή».
Πρόοδοι στην Ασφάλεια της Αεροπορίας από το 1978
Η φρικτή σχεδόν συντριβή του Boeing 747 της Ολυμπιακής Αεροπορίας το 1978 χρησιμεύει ως κρίσιμη μελέτη περίπτωσης στην εξέλιξη των προτύπων ασφάλειας της αεροπορίας. Έκτοτε, η βιομηχανία έχει δει σημαντικές εξελίξεις στην τεχνολογία, την εκπαίδευση και τους κανονισμούς που έχουν σχεδιαστεί για την πρόληψη τέτοιων επικίνδυνων περιστατικών.
Βελτιωμένη Τεχνολογία Πιλοτηρίου: Η έλευση πιο εξελιγμένων αυτοματισμών πιλοτηρίου, συμπεριλαμβανομένων καλύτερων συστημάτων αυτόματου πιλότου και προηγμένων συστημάτων προειδοποίησης, έχει μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες σφάλματος του πιλότου, το οποίο συνέβαλε σε πολλά ατυχήματα κατά τη δεκαετία του 1970.
Βελτιωμένη Εκπαίδευση Πιλότων: Οι σημερινοί πιλότοι υποβάλλονται σε αυστηρή εκπαίδευση που περιλαμβάνει προσομοιωμένα σενάρια παρόμοια με την σχεδόν συντριβή του 1978, διασφαλίζοντας ότι είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για να χειριστούν απρόβλεπτες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτό περιλαμβάνει την εκπαίδευση στη Διαχείριση Πόρων Πληρώματος (CRM), η οποία επικεντρώνεται στην αποτελεσματική ομαδική εργασία και την επικοινωνία σε καταστάσεις υψηλής πίεσης.
Ρυθμιστικές Αλλαγές: Σε απάντηση σε περιστατικά όπως η σχεδόν συντριβή της Ολυμπιακής Αεροπορίας, διεθνείς αεροπορικοί φορείς όπως ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) έχουν εφαρμόσει αυστηρότερους κανονισμούς, ιδίως όσον αφορά τις λειτουργίες του θαλάμου διακυβέρνησης και τον συντονισμό του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Πηγή:greekreporter.com/2025/12/28
