Και πλέον έχουμε και φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής. Κάποιος από τον ναζιστικό στρατό είχε μαζί του φωτογραφική μηχανή κι αποθανάτισε την φρίκη ίσως για προσωπικό αναμνηστικό ίσως από περηφάνια ίσως μεθυσμένος από το νέο τεχνολογικό επίτευγμα.
Αν και συχνά έκρυβαν τα εγκλήματά τους και προσπαθούσαν να εξαφανίσουν τις αποδείξεις, γι’ αυτό το συγκεκριμένο η ναζιστική διοίκηση ήταν περήφανη, το διαφήμιζε παντού. Προκηρύξεις, δημοσιεύσεις στον Τύπο, επίσημες ανακοινώσεις. Μετά τη συντριβή τους στο Στάλινγκραντ ήξεραν ότι είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση κι ήταν ικανοί να γίνουν πιο αδίστακτοι από ποτέ, να μην κρατήσουν κανένα πρόσχημα μήπως κι αλλάξει το κλίμα και της δίκης τους όχθης και της απέναντι. Το λαβωμένο τέρας είναι και το πιο επικίνδυνο.
Κι από την άλλη 200 άνθρωποι που επιλέχθηκαν από τις λίστες του Μεταξά, ο κρατούμενοι που μεταφέρθηκαν από την Ακροναυπλιά στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Χαϊδάρι. Δεσμώτες και στην «ελεύθερη» Ελλάδα, δεσμώτες και στην κατεχόμενη. Κι αν ζούσαν, δεσμώτες θα συνέχιζαν και στην μεταπολεμική Ελλάδα. Παρά τις διαφορές τους όλα τα καθεστώτα τρέφονταν από τον ίδιο πυρήνα. Ο κόσμος τους είτε αστικοδημοκρατικός είτε ναζιστικός είτε φιλελεύθερος είτε δικτατορικός πάντα θα είναι αντικομμουνιστικός. Μέχρι θανάτου.
Το σκεφτόμουν και πριν από αυτές τις φωτογραφίες. Σκέφτομαι όλους αυτούς τους μεγάλους «επαναστάτες» της ψέκας, του νεοναζισμού, του φασισμού, ακόμα και τους μάτσο τους γυναικοκτόνους. Πώς μαζεύονται μπροστά στα δικαστήρια, πώς κλαίνε μπροστά στις χειροπέδες, πόσο εύκολα θα φτύσουν τις ιδέες τους για να την σκαπουλάρουν, με πόση χαρά δείχνουν τους μέχρι πρότινος συνοδοιπόρους τους, πόσο εύκολο τους είναι να φορτώσουν αλλού τις ευθύνες τους, πόσο άνετοι είναι να κάψουν όλη τους την μέχρι τώρα ζωή τους μπροστά στον θάνατο, πόσο έτοιμοι είναι να συμμαχήσουν και με τον χειρότερο εχθρό τους για μερικές ανάσες ακόμα. Βγάζουν την περισσότερη γλίτσα στην έτσι κι αλλιώς γλοιώδη ζωή τους.
Κι από την άλλη είναι οι κομμουνιστές. Με την κάννη απέναντι και την πλάτη στον τοίχο, σηκώνουν γροθιές, τραγουδάνε, χαμογελάνε, λένε συνθήματα, φωνάζουν για το κόμμα. Ακόμα μια απόδειξη αυτές οι φωτογραφίες. Δεν παρακαλάνε για καμία χάρη, δεν προδίδουν τίποτα κι ας έχουν να χάσουν τα πάντα. Είναι άθεοι, δεν περιμένουν κάποια δικαίωση σε κάποια επόμενη ζωή. Η δικαίωση τους είναι μια ομορφότερη ζωή για τα παιδιά, για αυτούς που ακόμα δεν έχουν γεννηθεί.
Στην προκειμένη μάλιστα, σε έναν από τους 200 δόθηκε χάρη χωρίς να την ζητήσει. Ήταν ο μεταφραστής του Γερμανού διοικητή του στρατοπέδου κι αυτός κρατούμενος από τα χρόνια του Μεταξά. Ο Καρλ Φίσερ τον είχε λοιπόν συμπαθήσει λόγω της καθημερινής τους τριβής και θέλησε να τον σώσει χωρίς να του το ζητήσει, να τον βγάλει από τη λίστα. Κι ο Ναπολέων Σουκατζίδης ζήτησε όντως μια χάρη. Να μην τον εξαιρέσουν να μην πεθάνει άλλος στην θέση του. Έτσι αγαπάμε εμείς την πατρίδα μας. Έτσι αγαπάμε τον άνθρωπο.
Κι είναι θέμα συγκρότησης πολιτικής προσωπικότητας. Για να γίνεις οπαδός του καπιταλισμού, φασίστας, νεοναζιστής, Δεξιός, φιλελεύθερος, απολιτίκ, κτλ. απλώς πας με το ρεύμα είτε για να έχεις μια ήσυχη ζωή μακριά από προβλήματα και να πιάσεις ίσως και την καλή, όταν τα πράγματα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, είτε όταν στραβώνει η φάση να ξεσπάς με ασφάλεια την συσσωρευμένη οργή σου εκεί που σου δείχνει το αφεντικό. Γοητεύεσαι από τη Δύναμη, όχι από το Δίκιο. Αν χαθεί η δύναμη από την εξίσωση, είσαι μόνο ένα φοβισμένο αποπροσανατολισμένο ανθρωπάκι, γυμνό, αδύναμο, παραδομένο στα ένστικτα της επιβίωσης, ικανός για όλα.
Για να γίνεις κομμουνιστής πάλι, ο Άνθρωπος πρέπει σταδιακά να έχει κερδίσει το Θεριό μέσα σου. Δεν είναι ο κόσμος μέχρι εκεί που φτάνει το χέρι σου, είσαι ένα ολοζώντανο κύτταρο στο μεγάλο σώμα της ανθρωπότητας. Η ζωή δεν είναι δική σου, η ζωή σου μοιράζεται μεταξύ νεκρών κι αγέννητων. Η αγάπη δεν είναι προέκταση της ιδιοκτησίας, αλλά είναι μια αστείρευτη πηγή μιας ουτοπίας που εσύ ενδέχεται να μην προλάβεις να πιεις μια σταγονίτσα νερό. Το χώμα δεν είναι οικόπεδο να φυτρώσει πλάνα ματαιοδοξία, είναι ο ανοιχτός σου τάφος, να γίνει το σώμα σου λίπασμα, να ανθίσει η γη, να αλλάξει η μοίρα του ανθρώπου. Κι ο θάνατος δεν είναι το τέλος, γιατί η ζωή συνεχίζεται κι όταν εσύ δε θα υπάρχεις, γιατί μόνο έτσι θα συνεχίσεις να υπάρχεις.
Η γροθιά δεν είναι μόνο δική σου, σύντροφε, είναι η ίδια γροθιά που υψώνουμε κι εμείς στον ουρανό σε μια διαδήλωση, μια πορεία, μια συναυλία, μια απεργία. Κι όσο υπάρχει έστω κι ένα χέρι να υψώνεται γροθιά στον ουρανό, κανένα όνειρο δε βγήκε σε πλειστηριασμό, καμιά παρτίδα δεν παίχτηκε ακόμα.
Αθάνατος!
