Το Υπουργείο Πολιτισμού — ή πιο σωστά, Υπουργείο Διαχείρισης Πολιτισμικών Εντυπώσεων — φαίνεται ότι έχει υιοθετήσει έναν νέο, ανεπίσημο πολιτισμικό κώδικα: όσο πιο δυνατά, τόσο πιο «λαϊκά». Όσο πιο θορυβωδώς, τόσο πιο «προσιτά». Κι όσο πιο πολύ μπουζούκι, τόσο πιο «πολιτιστικό γεγονός».
Αλλιώς δεν εξηγείται η πλήρης υποταγή του Καλλιμάρμαρου στα θεάματα του ήχου, με τις συναυλίες του να ξεχειλώνουν πολύ μετά τις 23:00, καταπατώντας ρητώς το θερινό ωράριο κοινής ησυχίας που ορίζεται από τις αστυνομικές διατάξεις (ΦΕΚ Β’ 15/1991), και το οποίο απαγορεύει μουσική μετά τις 23:00.
Καταστήματα εστίασης στην ίδια γειτονιά υποχρεώνονται να κλείνουν τον ήχο τους αυστηρά στην ώρα. Μια ταβέρνα μπορεί να χάσει την άδεια. Το Καλλιμάρμαρο όμως – το ίδιο το στάδιο, το μνημείο, ο δημόσιος χώρος – διαπράττει τη νυχτερινή ηχορύπανση με κρατική άδεια και χορηγούς.
Η «παράταση λειτουργίας» που επικαλούνται οι υπεύθυνοι, δεν αφορά τον χρόνο ηχητικής δραστηριότητας, αλλά μονάχα την αποχώρηση του κοινού μέσω ΜΜΜ. Η μουσική, με βάση τον νόμο, πρέπει να έχει σιγήσει. Αντ’ αυτού, οι νότες – και κυρίως οι ενισχυτές – συνεχίζουν.
Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι μόνο νομικό. Είναι κυρίως πολιτισμικό.
Το Καλλιμάρμαρο δεν είναι νυχτερινή σκηνή. Δεν είναι υπαίθριος χώρος διασκέδασης. Είναι ένα στάδιο της μνήμης: το σύμβολο του Παναθηναϊκού ιδεώδους, το σημείο εκκίνησης και επιστροφής του Μαραθωνίου. Και αντί να διαχειρίζεται με την σοβαρότητα που του αρμόζει, εξομοιώνεται με μια πίστα εφήμερης εντυπωσιακής εκτόνωσης – εκεί όπου η «τέχνη» μετριέται με ντεσιμπέλ.
Δεν είναι λίγοι όσοι αναρωτιούνται, τώρα που το Ηρώδειο οδεύει προς ανακαίνιση, αν θα μεταφερθεί στο Καλλιμάρμαρο ένα νέο κύμα «θεσμικής ποπ», συναυλιών με μεγάλη απήχηση και εύκολο εισιτήριο, που θα προσδώσουν στο στάδιο ρόλο καλλιτεχνικού υποδοχέα κάθε μορφής θεάματος. Δεν μιλάμε για την Εθνική Λυρική Σκηνή. Μιλάμε για τον εμπορικό στόλο των φεστιβάλ του Ιουλίου. Η μεγάλη χωρητικότητα του Καλλιμάρμαρου και το υψηλό εισπρακτικό του potential το καθιστούν ιδανικό εργαλείο πολιτιστικής εξουδετέρωσης, υπό την αιγίδα του Υπουργείου. Ίσως έτσι εξηγείται η σιωπή για τις παραβιάσεις.
Ας είμαστε σαφείς: η μουσική μετά τις 23:00 είναι παράνομη. Η διατάραξη είναι θεσμικά σαφής. Η συναίνεση είναι σιωπηρή συνενοχή. Και ο πολιτισμός δεν είναι βιομηχανική μουσική εξαγωγή. Είναι μέτρο, είναι ήθος, είναι επίγνωση του πού βρίσκεσαι και ποιον εκπροσωπείς.
Ένα κράτος που επιτρέπει τον ηχητικό εποικισμό των μνημείων του δεν προστατεύει τον πολιτισμό αλλά τον θυσιάζει. Δεν τιμά τους πολίτες, τους παρακάμπτει. Δεν ενδυναμώνει την κοινωνική συνοχή, την υπονομεύει, μετατρέποντας τον δημόσιο χώρο σε προνομιακή ζώνη ενοικίασης – με φώτα, σκηνικά, μπαλέτα, φωνές και θόρυβο.
Ο μόνος ήχος που αξίζει να ακουστεί αυτή τη στιγμή είναι η ήσυχη οργή των κατοίκων και η αμήχανη σιωπή εκείνων που ονομάζουν «πολιτισμό» αυτό που είναι απλώς η εκκωφαντική αποποίηση της ευθύνης.
