Υπάρχουν ομάδες που δεν μετριούνται με κύπελλα, με κατηγορίες ή με πίνακες βαθμολογίας.
Μετριούνται με ιστορίες. Με ιδρώτα. Με φανέλες βαριές και πρόσωπα που έβαλαν την ψυχή τους πριν από την μπάλα.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε χώματα, σε γαρμπίλια, σε ταξί που μύριζαν αλάτι και σε ταξίδια με θαλασσοταραχή για να μη χάσουμε την προπόνηση, γεννήθηκε ένας θρύλος της Βορείου Ιθάκης: ο Οδυσσέας.
Μια ομάδα που δεν ήταν απλώς ομάδα· ήταν σπίτι, ήταν σχολείο, ήταν δοκιμασία και λύτρωση μαζί. Μια παρέα που έγινε ιστορία. Μια ιστορία που έγινε μνήμη. Και μια μνήμη που, όσο περνούν τα χρόνια, φωτίζει όλο και πιο δυνατά.
Ο Οδυσσέας της Ιθάκης δεν έπαιξε σε μεγάλα στάδια. Έπαιξε όμως στις καρδιές όσων φόρεσαν τη φανέλα του.
Και αυτό, τελικά, είναι το μόνο που μένει.
Ο Οδυσσέας της βορείου Ιθάκης δεν ήταν ποτέ μια απλή ομάδα. Ήταν ένα ταξίδι μέσα στο ταξίδι, μια ποδοσφαιρική Οδύσσεια όπου κάθε παιχνίδι, κάθε προπόνηση και κάθε διαδρομή προς το γήπεδο άφηνε πίσω της ιστορίες που έμελλε να γίνουν μνήμη.
Οι παίκτες του έζησαν το ποδόσφαιρο την εποχή που η μπάλα ήταν ακόμη τέχνη. Την εποχή του Μαραντόνα, του Πλατινί, του Ρουμενίγκε, του Ζίκο· τότε που το παιχνίδι έμοιαζε να ισορροπεί ανάμεσα στη χάρη του Νουρέγιεφ και στη δύναμη των μεγάλων μονομάχων των γηπέδων. Έβλεπαν ποδόσφαιρο με κομμένη την ανάσα και έπαιζαν με την ίδια αυταπάρνηση, σε χώμα, σε γαρμπίλι, σε γήπεδα που δεν συγχωρούσαν τις πτώσεις, μα δίδασκαν χαρακτήρα.
Μετακινούνταν με ό,τι μέσο υπήρχε – εκτός από γάιδαρο, αν και τότε το νησί είχε άφθονους. Ταξίδευαν στην Κεφαλονιά με μποφόρ, χωρίς να διστάσουν στιγμή· για ένα παιχνίδι θα “έπιναν και τη θάλασσα”. Μπαίνανε στα ταξί της βόρειας Ιθάκης, όπου οι οδηγοί ήταν προπονητές πριν το ματς και αθλητικογράφοι μετά. Η προπόνηση στο Βαθύ ήταν ο καθημερινός άθλος, γιατί γήπεδο δεν υπήρχε. Μα υπήρχαν οι “βαριές” φανέλες, που όλοι προσπαθούσαν να τιμήσουν.
Ανάμεσά τους υπήρχε σεβασμός, στήριξη, χιούμορ, πολλές κουβέντες και, φυσικά, λίγη γκρίνια — απαραίτητο συστατικό κάθε αληθινής ομάδας. Οι στιγμές ήταν αμέτρητες: άδικα σκορ, παράδοξες φάσεις, χαμένα γκολ και όμορφες νίκες. Το πρώτο γκολ του Οδυσσέα το πέτυχε από το σημείο του πέναλτι ο Τάτσης Ραυτόπουλος, ο επονομαζόμενος “Αγιάλα”, τότε με πυκνή χαίτη· λεπτομέρεια που οι νεότεροι ίσως αγνοούν.
Οι “βελουδένιες” κόντρες του Θανάση Σόμπολα, η ευελιξία του Λάζαρου, οι δυνατότητες των αμυντικών και των επιθετικών που θα μπορούσαν να παίξουν άνετα σε υψηλότερες κατηγορίες — όλες αυτές οι φιγούρες σχηματίζουν το άγραφο βιβλίο μιας εποχής. Και στη μέση, πάντα ο Προπονητής: ο Γιώργος Προσαλέντης, η σημαία της ομάδας. Με το πακέτο “Άσσο σκετό” στο χέρι, με μια ατάκα πριν από κάθε ματς που δεν γράφεται από κομφορμισμό, αλλά χαράχτηκε στη μνήμη όλων. Δίπλα του, ο σταθερός πυλώνας Νίκος Ραυτόπουλος.
Ο Οδυσσέας δεν ήταν μια ομάδα που κυνήγησε διακρίσεις· ήταν μια ομάδα που έφτιαχνε ανθρώπους. Κι αργότερα, συνέχισε να μεγαλώνει παιδιά από όλη την Ιθάκη, βόρεια και νότια, χτίζοντας φιλίες ζωής. Η παιδική ομάδα, πριν έρθουν οι δύσκολοι καιροί, έδειχνε ήδη το μέλλον του συλλόγου.
Σήμερα, η ίδια η εποχή φανερώνει πως ο Οδυσσέας θα μπορούσε να ανοίξει τα φτερά του ακόμη περισσότερο — να γίνει σύλλογος που θα αγκαλιάζει κι άλλες αθλητικές ή και πολιτιστικές δράσεις, όπως επιβάλλει η ιστορία και το όνομά του.
Γιατί ο Οδυσσέας της Ιθάκης δεν ήταν απλώς μια ομάδα.
Ήταν ένας μύθος που έζησε.
Και μέσα στους ανθρώπους του, ζει ακόμη.
Ο Δημήτρης Ραυτόπουλος έγραψε στο Facebook :
Οδυσσέας: Ένα ακόμη ταξίδι μέσα στο ταξίδι.
Παίξαμε μπάλα όταν μεσουρανούσε ο ανεπανάληπτος Ντιέγκο Μαραντόνα. Όταν στον αστερισμό του ποδοσφαίρου έλαμπαν υπερμεγέθη αυτόφωτα αστέρια όπως ο Μισέλ Πλατινί, ο Μπράιτνερ, ο Ρουμενίγκε, ο Σώκρατες, ο Ζίκο, ο Πασαρέλα, ο Γκαετάνο Σηρέα, ο Πάολο Ρόσι, ο Μάρκο Ταρντέλι. Όταν κάτω από τα δοκάρια κάθονταν οι ανυπέρβλητοι Ντίνο Τζωφ, Ρενάτ Ντασάεφ, ο Χιγκίτα και γιατί όχι ο Νίκος Σαργκάνης. Παίξαμε μπάλα παρακολουθώντας τιτάνιες μονομαχίες με κομμένη την ανάσα. Παρακολουθώντας τις περίτεχνες ενέργειες, τα απίθανα σλάλομ, τις αμίμητες ντρίπλες – έλεγαν πως ο Κρόιφ μπορούσε να τριπλάρει τον αντίπαλο μέσα σε τηλεφωνικό θάλαμο – την τριγωνομετρία των προπονητών, το κατενάτσο και την ολοκληρωτική βραζιλιάνικη επίθεση. Παίξαμε μπάλα όταν το ποδόσφαιρο ήταν τέχνη. Το γκολ του Μαραντόνα κόντρα στην Αγγλία στο παγκόσμιο του 86 στο Μεξικό, εννοώ το δεύτερο γκολ γιατί όπως ξέρετε το πρώτο μπήκε με το χέρι του Θεού, έχει την ίδια αξία με ένα έργο υψηλής τέχνης. Όταν παρακολουθείς την απερίγραπτη φάση με τις ιδανικές φιγούρες και τους “εκκεντρικούς” ελιγμούς του Ντιέγκο, παραδόξως δεν κοιτάς την μπάλα. Όλη την προσοχή του βλέμματος της απορροφά η κίνηση που έχει κάτι από Νουρέγιεφ. Ναι, παίξαμε μπάλα όταν ήταν τέχνη. Πριν μετατραπεί σε τσίρκο σκοπιμότητας όπου υπερισχύουν όλων των άλλων η δύναμη και η ταχύτητα – υποβοηθούμενες από τα απαραίτητα αναβολικά, εννοείται…
Παίξαμε μπάλα σε χώμα και γαρμπίλι όπου όταν έπεφτες δεν ήξερες πως θα σηκωθείς. Παίξαμε μπάλα κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες – εντάξει, δεν παίξαμε σε χιόνι, αλλά θα το κάναμε, να είστε σίγουροι. Πήγαμε στο γήπεδο με ό,τι μεταφορικό μέσο ήταν διαθέσιμο εκτός από γάιδαρο αν και τότε υπήρχαν παντού στο νησί πολλά και εύρωστα γαϊδούρια. Ταξιδέψαμε στην Κεφαλονιά με μποφόρ, αλλά για να πάμε να παίξουμε θα πίναμε και τη θάλασσα. Μπήκαμε σε θρυλικά ταξί της βορείου Ιθάκης όπου οι ταξιτζήδες μας πριν το μάτσ ήταν προπονητές και μετά το ματσ αθλητικογράφοι. Για προπόνηση στο Βαθύ. Δεν είχαμε γήπεδο. Η φανέλες όμως ήταν “βαριές” και προσπαθούσαμε κάθε φορά να τις τιμούμε με αυταπάρνηση. Ανάμεσά μας υπήρχε συμπαράσταση, σεβασμός, στήριξη πολλή κουβέντα, πολύ χιούμορ ε, και κάπου κάπου λίγη γκρίνια, χωρίς γκρίνια δεν εννοείται μπάλα.
Παρά τις όποιες αντιξοότητες και κάποιες δύσκολες στιγμές που βιώσαμε είναι πολλές και έντονες οι όμορφες αναμνήσεις. Περίεργες φάσεις, άδικα σκορ, άδικες νίκες – πολλές αυτές οι Κεφαλλονίτες άλλωστε φρόντιζαν συχνά γι’αυτό – και χαμένα και ωραία γκολ. Το πρώτο γκολ της ομάδας πέτυχε με την εσχάτη των ποινών ο Αγιάλα κατά κόσμον Τάτσης Ραυτόπουλος – για όσους τον γνωρίζουν τώρα να τους υπενθυμίσω ότι τότε είχε πυκνή χαίτη! Θυμάμαι χαρακτηριστικά τα “βελουδένια” μαρκαρίσματα του Θανάση του Σόμπολα – τα είχα γευτεί δεόντως – την ευελιξία του Λάζαρου, αμυντικούς και επιθετικούς με ικανότητες και μεγάλες δυνατότητες. Κάποιοι από εκείνους θα μπορούσαν να παίξουν επάξια σε πιο μεγάλες κατηγορίες. Βέβαια τη “σημαία” της ομάδας και σήμα κατατεθέν ο προπονητής μας ο Γιώργος ο Προσαλέντης που μας ένωνε με έναν περίεργο τρόπο και έβγαζε τον καλύτερό μας χαρακτήρα. Να καπνίζει αρειμανίως ένα πακέτο άσσο σκέτο σε κάθε παιχνίδι. Μετά την ανάλυση του συστήματος μας έλεγε πάντα την χαρακτηριστική ατάκα του που δυστυχώς δεν μπορώ να μεταφέρω εδώ, λόγω κομφορμισμού, η οποία μας εμψύχωνε τα μάλα. Υπέροχος. Όπως και ο άλλος πυλώνας της ομάδας ο Νίκος ο Ραυτόπουλος. Υπέροχος. Θεωρώ πως πρέπει να γραφτεί αυτή η ιστορία και να συμπεριλαμβάνει διηγήσεις εκείνων των πρωταγωνιστών. Ζήτησα κάποιο αρχείο να κάνω μια απόπειρα με τις μικρές μου δυνάμεις αλλά συνάντησα την απαξίωση. Πάντα και παντού θα υφέρπει ο επαρχιωτισμός και η ιδιοκτησιακή νοοτροπία των δημοσίων.
Ο Οδυσσέας συνέχισε το δρόμο του και στις τάξεις του συνέχισαν να αγωνίζονται και να διασκεδάζουν και να σφυρηλατούν σχέσεις ζωής παιδιά από τη βόρειο αλλά και τη νότιο Ιθάκη. Η παιδική ομάδα του Οδυσσέα που χαρήκαμε – πριν το χτικιό – είναι καταπληκτική. Όμως ο Οδυσσέας, και αυτό το φανερώνουν οι σημερινές συνθήκες θα έπρεπε, κατά την ταπεινή μου γνώμη, να ανοιχτεί και να εξελιχθεί σε σύλλογο που θα αγκαλιάζει και άλλες αθλητικές και ίσως πολιτιστικές εκδηλώσεις δραστηριότητες.
Ο Οδυσσέας, όπως άλλωστε επιβάλλει η ιστορία, ήταν υπέροχος.
- Τις φωτογραφίες μου παραχώρησε με μεγάλη χαρά η αείμνηστη Κυρία Βιβίκα.
