Οι αίγες της Ερύσσου – Η Κεφαλονιά της γης και της ελευθερίας

Πριν ακόμη δεις τη θάλασσα, την ακούς.Και πριν ακόμη αντικρίσεις την Έρισσο, ακούς τα κουδούνια.Έρχονται από τις πλαγιές, περνούν μέσα από τις ξερολιθιές και τα θυμάρια και χάνονται στον αέρα του Ιονίου. Είναι ο ήχος μιας άλλης Κεφαλονιάς· της Κεφαλονιάς των ανθρώπων της γης, των κοπαδιών και της κτηνοτροφίας. 

Υπάρχουν εικόνες που είναι δεμένες με έναν τόπο τόσο βαθιά, ώστε να γίνονται μέρος της ταυτότητάς του. Για την Κεφαλονιά, μία από αυτές είναι η αίγα. Η «γίδα», όπως τη λέμε εδώ, πανταχού παρούσα στις πλαγιές, στα χωράφια, στα ξερολιθάρια και στα βουνά του νησιού.

Για να γνωρίσεις την αληθινή Κεφαλονιά, εκείνη των ανθρώπων της γης και της κτηνοτροφίας, πρέπει να ανηφορίσεις στην Έρισσο, στα περίχωρα της Πλαγιάς, πάνω από την παραλία του Κακογγύλου. Εκεί, ανάμεσα στο άγριο τοπίο και τη θάλασσα, η αίγα δεν είναι απλώς μέρος του τοπίου. Είναι κομμάτι μιας ζωής που συνεχίζεται από γενιά σε γενιά.

Ακούς τα κουδούνια από μακριά και βλέπεις το κοπάδι να κινείται στις πλαγιές. Δίπλα του ο κτηνοτρόφος, άνθρωπος δεμένος με τη γη, γνωρίζει τα ζώα του ένα προς ένα. Ξέρει τις συνήθειες και τις ιδιοτροπίες τους, γιατί η αίγα είναι έξυπνη, ανθεκτική, αλλά και ατίθαση.

Έχει τη δική της λογική.Αν της δείξεις έναν δρόμο, είναι πολύ πιθανό να επιλέξει τον άλλον. Κάπως έτσι γεννήθηκαν και οι παλιές ιστορίες με τις γίδες που τρύπωναν στα ξένα χωράφια, προκαλώντας την αγανάκτηση των γεωργών και τους γνωστούς καβγάδες με τους γείτονες.Μα αυτή η ανεξαρτησία είναι και η δύναμή της. Η αίγα μπορεί να ζήσει σε δύσκολες, πετρώδεις εκτάσεις, να κινηθεί στις απόκρημνες πλαγιές και να αξιοποιήσει τη φτωχή βλάστηση εκεί όπου άλλα ζώα δυσκολεύονται.

Η παρουσία της είναι τόσο παλιά όσο και ο ελληνικός πολιτισμός. Ακόμη και η γλώσσα κρατά το αποτύπωμά της. Η λέξη «γίδα» συνδέεται με το «γίδι» και το αρχαίο «αιγίδιον», ενώ στον «αιγιαλό» συναντούμε την «αίγα» και τη θάλασσα. Από την αρχαιότητα, άλλωστε, η αίγα πέρασε στη μυθολογία και την τέχνη, στον κόσμο του Πάνα και των Σατύρων, στις ποιμενικές παραστάσεις και στις ιστορίες των ανθρώπων της υπαίθρου.

Κι όμως, στην Έρισσο όλα αυτά δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν.Είναι ακόμη εδώ.Στο κοπάδι που ανεβαίνει την πλαγιά, στο νεογέννητο κατσικάκι, στο γάλα, στο χέρι του κτηνοτρόφου, στο κουδούνισμα που ταξιδεύει πάνω από τη θάλασσα.

Οι αίγες της περιοχής είναι μεγαλόσωμες και παραγωγικές. Τα θηλυκά φτάνουν περίπου τα 55-75 κιλά και τα αρσενικά τα 85-100 κιλά. Η μέση γαλακτοπαραγωγή αγγίζει περίπου τα 330 κιλά, ενώ σε ορισμένα κοπάδια ξεπερνά τα 350 και υπάρχουν ζώα που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 700 κιλά γάλακτος τον χρόνο. Το γάλα τους είναι πλούσιο σε λιπαρά και πρωτεΐνη και αποτελεί σημαντικό προϊόν της ελληνικής αιγοτροφίας.

Αλλά πέρα από τους αριθμούς, υπάρχει η ζωή.Οι γέννες του φθινοπώρου και του χειμώνα, τα μικρά που μεγαλώνουν, ο κύκλος του κοπαδιού που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Ένας κόσμος απλός, σκληρός και αληθινός.Κοιτάζοντας από την Πλαγιά προς τη θάλασσα, καταλαβαίνεις πως η Κεφαλονιά δεν είναι μόνο οι παραλίες και τα τοπία που φωτογραφίζουμε.

Είναι και αυτή η άλλη Κεφαλονιά.Των ανθρώπων που δουλεύουν τη γη. Των κτηνοτρόφων που επιμένουν. Των κοπαδιών που συνεχίζουν να διασχίζουν τις πλαγιές.Και κάπου εκεί, ανάμεσα στα θυμάρια, στις πέτρες και στον αέρα του Ιονίου, μια γίδα στέκεται για λίγο στην άκρη του μονοπατιού και κοιτάζει γύρω της.

Ελεύθερη, πεισματάρα και ανεξάρτητη.

Ίσως τελικά γι’ αυτό να ταιριάζει τόσο πολύ στην Κεφαλονιά.