Μαύρα Χριστούγεννα, λοιπόν, όχι με τη μεταφορική, αλλά με την αυστηρά πολιτική έννοια του όρου. Μαύρα όχι επειδή λείπουν οι φωτισμοί ή οι επικοινωνιακές εξαγγελίες ευημερίας, αλλά επειδή σβήνει ο ίδιος ο μύθος της κυβερνητικής κανονικότητας που συνόδευσε τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη από το 2019 και μετά.
Αν τα Χριστούγεννα λειτουργούν παραδοσιακά ως χρόνος συμβολικής αναγέννησης, η φετινή συγκυρία σηματοδοτεί το ακριβώς αντίθετο: την είσοδο της κυβερνητικής εξουσίας σε μια φάση εσωτερικής αποσύνθεσης του νοήματός της, όπου η διακυβέρνηση συνεχίζεται μηχανικά, αλλά χωρίς κοινωνική προσδοκία και χωρίς πολιτικό ορίζοντα.
Η αποτύπωση της κοινωνικής διάθεσης δεν συνιστά απλώς ένδειξη φθοράς, αλλά διάγραμμα πολιτικής απονομιμοποίησης. Η ριζική αντιστροφή της στάσης των πολιτών απέναντι στον χρόνο της διακυβέρνησης —η μετατόπιση από την ανοχή της τετραετίας στην απαίτηση επιτάχυνσης της κρίσης μέσω πρόωρων εκλογών— αποκαλύπτει ότι η κοινωνία δεν αμφισβητεί μόνο τις κυβερνητικές πολιτικές, αλλά το ίδιο το δικαίωμα της κυβέρνησης να συνεχίζει σαν να διαθέτει ενεργή συναίνεση. Για πρώτη φορά, η Νέα Δημοκρατία δεν εμφανίζεται απλώς ως κόμμα που φθείρεται, αλλά ως εξουσία που εξαντλεί τον κοινωνικό χρόνο χωρίς να τον γεμίζει με νόημα.
Η ειρωνεία είναι βαθύτερη: ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε οικοδομήσει την πολιτική του υπεροχή πάνω σε μια τεχνοκρατική ηγεμονία κανονικότητας, όπου η σταθερότητα παρουσιαζόταν ως αυταξία και η διαχείριση ως υποκατάστατο πολιτικής. Σήμερα, αυτή ακριβώς η κανονικότητα έχει μετατραπεί σε βάρος.
Η κοινωνία δεν ζητά πρόωρες εκλογές επειδή πείθεται από κάποιο εναλλακτικό σχέδιο, αλλά επειδή κουράστηκε από τη διαχειριστική αυτάρκεια μιας εξουσίας που δεν ακούει, δεν μετασχηματίζεται και δεν αυτοαμφισβητείται. Η κυβέρνηση δεν απορρίπτεται επειδή απέτυχε θεαματικά.
Απορρίπτεται επειδή πέτυχε να γίνει αδιάφορη.
Ακόμη πιο ανησυχητικό για το κυβερνών κόμμα είναι το γεγονός ότι αυτή η κόπωση δεν περιορίζεται στην αντιπολίτευση, αλλά διαπερνά το ίδιο του το εκλογικό σώμα.
Όταν σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας ζητά πρόωρη πολιτική αναμέτρηση, δεν έχουμε να κάνουμε με αντικυβερνητική στάση, αλλά με εσωτερική ρήξη της σχέσης ηγεσίας και βάσης.
Η εξουσία διατηρείται πλέον όχι μέσω πολιτικής ταύτισης, αλλά μέσω αδράνειας, φόβου και έλλειψης εναλλακτικής.
Πρόκειται για μια μορφή κυριαρχίας χωρίς ηγεμονία, για μια εξουσία που επιμένει να κυβερνά ενώ η κοινωνία έχει ήδη αποσυρθεί ψυχικά από το κυβερνητικό της αφήγημα.
Έτσι, τα φετινά Χριστούγεννα μοιάζουν να είναι τα τελευταία αυτής της κυβερνητικής παράταξης με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ταυτόχρονα Πρωθυπουργό και αδιαμφισβήτητο Αρχηγό.
Όχι επειδή επίκειται αναγκαστικά άμεση εκλογική ανατροπή, αλλά επειδή έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος της πολιτικής του πειθούς.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά δεν υπόσχεται πια τίποτα που να συγκινεί, να ενοποιεί ή να κινητοποιεί.
Και όταν η κοινωνία ζητά εκλογές όχι από ελπίδα, αλλά από αντοχή που εξαντλήθηκε, τότε η πολιτική ήττα έχει ήδη συντελεστεί — απλώς δεν έχει ακόμη λάβει τη μορφή της κάλπης.
Μάνος Λαμπράκης
