ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς την Υπουργό Πολιτισμού
Θέμα: Η απαράδεκτη κατάσταση των αρχαιολογικών χώρων και του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιθάκης. Ανάγκη ουσιαστικής προστασίας, επιστημονικής έρευνας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού
Η Ιθάκη αποτελεί τόπο με ιδιαίτερη ιστορική και αρχαιολογική σημασία, με μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους που συνδέονται με τη μακραίωνη ιστορία του νησιού και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει στην αρχαία ελληνική γραμματεία. Ωστόσο, η κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι της Ιθάκης αναδεικνύει τη διαχρονική υποβάθμιση της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού με ευθύνη της σημερινής και των προηγούμενων κυβερνήσεων.
Χαρακτηριστική είναι η κατάσταση στη θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου», όπου έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν ανασκαφικές εργασίες από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και έχουν έρθει στο φως σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Ανεξάρτητα από τις επιστημονικές απόψεις και τις διαφορετικές ερμηνείες που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς σχετικά με τον χαρακτήρα και τη χρονολόγηση των καταλοίπων της συγκεκριμένης θέσης, το ουσιαστικό ζήτημα είναι η προστασία, η επιστημονική διερεύνηση, η συντήρηση και η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου. Η Σχολή Ομήρου, ο Πίσω Αετός, η Μαρμαροσπηλιά, αλλά και άλλοι αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία της Ιθάκης παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα προστασίας, συντήρησης, πρόσβασης και ανάδειξης. Όσα αντικρίζουν οι επισκέπτες σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους του νησιού είναι αναντίστοιχα της ιστορικής και πολιτιστικής τους σημασίας.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Μαρμαροσπηλιάς, η οποία παραμένει επί μακρόν κλειστή, ενώ απαιτούνται απαντήσεις για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο χώρος και για το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης και επαναλειτουργίας του. Παράλληλα, προκαλεί σοβαρό προβληματισμό η έλλειψη συστηματικής ανασκαφικής δραστηριότητας στην Ιθάκη για πολλά χρόνια. Η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαχείριση όσων έχουν ήδη ανακαλυφθεί. Απαιτείται συνεχής επιστημονική έρευνα, ανασκαφική δραστηριότητα, τεκμηρίωση, συντήρηση και ανάδειξη των αρχαιολογικών ευρημάτων, με αποκλειστική ευθύνη και χρηματοδότηση του κράτους.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες για την αποκατάσταση του κτιρίου και την ολοκληρωμένη ανακαίνισή του, μέχρι σήμερα η κατάσταση παραμένει απαράδεκτη. Η περιορισμένη λειτουργία του μουσείου δεν ανταποκρίνεται στον αρχαιολογικό πλούτο και στη σημασία της Ιθάκης. Η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί κοινωνικό αγαθό και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους αποσπασματικών παρεμβάσεων, τουριστικής προβολής ή δημιουργίας ενός «brand name» για την προσέλκυση επισκεπτών. Η ευθύνη για την προστασία των μνημείων, τη συστηματική επιστημονική έρευνα, την ανασκαφική δραστηριότητα, τη συντήρηση, τη λειτουργία των μουσείων και την ουσιαστική δωρεάν πρόσβαση του λαού στην πολιτιστική κληρονομιά ανήκει στο κράτος. Απαιτείται επαρκής και σταθερή κρατική χρηματοδότηση, στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών με το αναγκαίο μόνιμο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό και ολοκληρωμένος σχεδιασμός για το σύνολο των αρχαιολογικών χώρων της Ιθάκης.
ΕΡΩΤΑΤΑΙ η κ. Υπουργός:
– Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, συντήρηση και ανάδειξη του συνόλου των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Ιθάκης, και ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των απαιτούμενων παρεμβάσεων;
– Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για τη θέση «Σχολή Ομήρου – Άγιος Αθανάσιος», ώστε να εξασφαλιστούν η προστασία των αρχαιολογικών καταλοίπων, η επιστημονική τεκμηρίωση και η κατάλληλη ανάδειξη του χώρου;
– Για ποιο λόγο έχει περιοριστεί επί τόσα χρόνια η ανασκαφική και αρχαιολογική έρευνα στην Ιθάκη και προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει, σε συνεργασία με τους αρμόδιους επιστημονικούς και αρχαιολογικούς φορείς, σε νέο πρόγραμμα συστηματικής αρχαιολογικής έρευνας και ανασκαφών στο νησί;
– Ποια είναι η κατάσταση και ποιο το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης και επαναλειτουργίας της Μαρμαροσπηλιάς, καθώς και ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την προστασία του χώρου;
– Ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου για το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιθάκης; Πότε πρόκειται να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες εργασίες αποκατάστασης και ανακαίνισης του κτιρίου και πότε θα λειτουργήσει στο σύνολό του με σύγχρονες και ασφαλείς υποδομές;
– Ποιο είναι το ύψος της κρατικής χρηματοδότησης που έχει διατεθεί και ποιο προβλέπεται να διατεθεί για τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία, το Αρχαιολογικό Μουσείο και την αρχαιολογική έρευνα στην Ιθάκη, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και δεσμευμένους πόρους;
– Πώς προτίθεται το Υπουργείο να εξασφαλίσει το αναγκαίο μόνιμο επιστημονικό, αρχαιολογικό, τεχνικό και εργατοτεχνικό προσωπικό, ώστε η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ιθάκης να μην εξαρτάται από αποσπασματικές δράσεις και προσωρινές λύσεις;
Οι Βουλευτές
Καραθανασόπουλος Νίκος
Δελής Γιάννης
Διγενή Σεμίνα
Έξαρχος Νίκος
Παπαναστάσης Νίκος
