Αυτό που συνέβη με την απόφαση της ΕΛΣΤΑΤ για τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια και σίγουρα δεν είναι κάτι που αφορά μόνο “ειδικούς”. Είναι μια εξέλιξη που μας πηγαίνει πίσω. Όχι ένα βήμα. Πολλά.
Με μια κίνηση, οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί των Περιφερειών, αλλά και των Δήμων εν συνεχεία, εντάχθηκαν στη Γενική Κυβέρνηση. Στα χαρτιά μοιάζει ουδέτερο. Στην πράξη όμως, αλλάζει ο τρόπος που γίνονται τα έργα, που τρέχουν τα προγράμματα, που δουλεύουν τα λιμάνια, ο τουρισμός και οι προορισμοί.
Γιατί δημιουργήθηκαν αυτοί οι οργανισμοί;
Όχι από ιδιοτροπία. Δημιουργήθηκαν γιατί όλοι ξέρουμε μια αλήθεια που αποφεύγουμε να πούμε δυνατά. Το κλασικό Δημόσιο, με τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα, δεν μπορεί να υλοποιήσει σύνθετα έργα με ταχύτητα. Δεν μπορεί να στελεχωθεί εύκολα. Δεν μπορεί να κινηθεί στον ρυθμό που απαιτούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τα λιμενικά έργα, τα τουριστικά master plans, οι DMMOs.
Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί ήταν το εργαλείο για να σπάσει αυτό το αδιέξοδο. Έδωσαν ευελιξία. Έδωσαν ταχύτητα. Έδωσαν τη δυνατότητα να προχωρούν πράγματα που αλλιώς θα έμεναν σε συρτάρια.
Τι έγινε τώρα;
Η ΕΛΣΤΑΤ εφάρμοσε τους ευρωπαϊκούς κανόνες και είπε κάτι σκληρό αλλά ξεκάθαρο. Όταν ένας φορέας ελέγχεται και χρηματοδοτείται από το Δημόσιο, τότε λογίζεται ως μέρος του Δημοσίου. Τέλος. Δεν εξετάζεται αν είναι χρήσιμος, αν δουλεύει καλά ή αν παράγει έργο.
Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα.
Γιατί μαζί με την “ταξινόμηση” χάνεται αυτό που έκανε αυτούς τους φορείς λειτουργικούς. Η ευελιξία. Οι γρήγορες αποφάσεις. Η δυνατότητα να προσλάβεις τον σωστό άνθρωπο την ώρα που τον χρειάζεσαι. Η ικανότητα να τρέξεις ένα έργο χωρίς να μπλέξεις σε ατελείωτες εγκρίσεις.
Στην πράξη αυτό σημαίνει καθυστερήσεις.
Σημαίνει έργα που παγώνουν.
Σημαίνει λιμάνια που περιμένουν.
Σημαίνει DMMOs που δεν μπορούν να στελεχωθούν.
Σημαίνει προορισμούς που χάνουν χρόνο και πόρους.
Και ας μην γελιόμαστε. Αυτό δεν σταματά εδώ. Το ίδιο ερώτημα τίθεται πλέον και για Λιμενικά Ταμεία, για υβριδικούς φορείς, για κάθε σχήμα που προσπάθησε να ξεφύγει από την ασφυξία της γραφειοκρατίας. Όλο το μοντέλο ανάπτυξης της αυτοδιοίκησης μπαίνει σε αμφισβήτηση.
Το πιο επικίνδυνο όμως δεν είναι η απόφαση αυτή καθαυτή. Είναι το μήνυμα που στέλνει. Ότι αντί να διορθώσουμε το Δημόσιο για να δουλεύει καλύτερα, τιμωρούμε όποιον προσπάθησε να βρει λύσεις. Ότι αντί να προχωρήσουμε μπροστά, γυρνάμε πίσω σε ένα μοντέλο όπου όλα περνούν από το κέντρο, όλα καθυστερούν και τελικά λίγα υλοποιούνται.
Ένα βήμα μπροστά, τρία πίσω.
Ανάπτυξη στα λόγια, φρένο στην πράξη.
Από εδώ και πέρα είτε θα υπάρξει πολιτική βούληση να διορθωθεί αυτή η στρέβλωση και να προστατευθεί η αναπτυξιακή ικανότητα των Περιφερειών, είτε θα αποδεχθούμε ότι επιστρέφουμε σε ένα παλιό, βαρύ και αποτυχημένο μοντέλο.
Και ας είμαστε ειλικρινείς. Αν αυτό περάσει έτσι, σιωπηλά, τότε δεν μιλάμε απλώς για μια κακή απόφαση. Μιλάμε για επιλογή. Επιλογή να γυρίσουμε σε ένα μοντέλο όπου όλα περνούν από το κέντρο, όλα καθυστερούν και στο τέλος κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη. Επιλογή να σκοτώσουμε την πρωτοβουλία, να φοβίσουμε όποιον προσπαθεί να δουλέψει διαφορετικά και να στείλουμε το μήνυμα ότι στην Ελλάδα δεν επιβραβεύεται η λύση, αλλά η ακινησία. Αν αυτό είναι το μέλλον της ανάπτυξης, τότε δεν φταίνε οι πόροι που χάνονται. Φταίμε εμείς που το δεχόμαστε.
–Best Regards,
Capt. Ilias Stefanatos MSc
