Με αφορμή μια διεθνή έκθεση που φιλοξενείται στο Κολοσσαίο της Ρώμης, ο Ηλίας Στεφανάτος ανοίγει μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια της αρχαιολογίας και αγγίζει το μέλλον της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Μέσα από τη σύγκριση με τον τρόπο που η Τουρκία αξιοποιεί τον μύθο και την ιστορία της Τροίας, θέτει το ερώτημα αν τα νησιά μας αξιοποιούν πραγματικά τον δικό τους μοναδικό πολιτιστικό πλούτο.
Σε μια εκτενή παρέμβασή του, υπογραμμίζει ότι η Οδύσσεια και ο κόσμος του Ομήρου δεν αποτελούν μόνο ένα κομμάτι του παρελθόντος, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο πολιτιστικής ταυτότητας, εξωστρέφειας και βιώσιμης ανάπτυξης, που θα μπορούσε να αναδείξει την Κεφαλονιά και την Ιθάκη σε διεθνείς προορισμούς πολιτισμού και γνώσης.
Με τίτλο «Δεν είναι απλώς μια είδηση για την Τουρκία. Είναι ένας καθρέφτης για εμάς», ο Τομεάρχης Λιμενικών Υποδομών και Θαλάσσιου Τουρισμού της δημοτικής παράταξης «ΑΕΤΟΙ» καταθέτει τη δική του πρόταση για την ανάδειξη του ομηρικού αποτυπώματος των νησιών μας και τη σύνδεσή του με ένα σύγχρονο αναπτυξιακό όραμα.
Η ανάρτηση του Ηλία Στεφανάτου:
Δεν είναι απλώς μια είδηση για την Τουρκία. Είναι ένας καθρέφτης για εμάς.
Από τις 12 Ιουνίου έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, το Αρχαιολογικό Πάρκο του Κολοσσαίου φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες εκθέσεις που έχουν οργανωθεί ποτέ για την Τροία.
Η έκθεση «Τροία και Ρώμη. Μύθοι, θρύλοι και ιστορίες της αρχαίας Μεσογείου» είναι αποτέλεσμα επίσημης συνεργασίας των Υπουργείων Πολιτισμού της Ιταλίας και της Τουρκίας. Παρουσιάζονται περισσότερα από 300 αρχαιολογικά αντικείμενα. Πάνω από 220 προέρχονται από 19 τουρκικά μουσεία, ενώ 50 εκτίθενται για πρώτη φορά στην Ιταλία.
Και όλα αυτά δεν συμβαίνουν σε έναν οποιονδήποτε εκθεσιακό χώρο.
Συμβαίνουν στο Κολοσσαίο, σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία του κόσμου. Μόνο το 2024, το Αρχαιολογικό Πάρκο του Κολοσσαίου υποδέχθηκε περισσότερους από 14,7 εκατομμύρια επισκέπτες. Κατά μέσο όρο, πάνω από 40.000 ανθρώπους την ημέρα.
Μπροστά σε αυτό το παγκόσμιο ακροατήριο, η Τουρκία δεν εκθέτει απλώς αρχαιολογικά ευρήματα. Μαζί με την Ιταλία, χτίζει μια ολοκληρωμένη αφήγηση που συνδέει την Τροία, τον Όμηρο, τον Τρωικό Πόλεμο, τον Αινεία και τη γέννηση της Ρώμης.
Η επίσημη παρουσίαση της έκθεσης μιλά ανοιχτά για πολιτιστική διπλωματία, διεθνή προβολή, ποιοτικό τουρισμό, βιώσιμη ανάπτυξη και κοινωνικοοικονομική πρόοδο.
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Η Τουρκία έχει καταλάβει ότι η Τροία δεν είναι μόνο ένας αρχαιολογικός χώρος. Είναι ένα όνομα γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο. Ένας μύθος που ξεπερνά σύνορα, γλώσσες και εποχές. Ένα πολιτιστικό κεφάλαιο που μπορεί να δημιουργήσει κύρος, επισκεψιμότητα, γνώση, διεθνείς συνεργασίες και πραγματική οικονομική αξία.
Γι’ αυτό επενδύει στην έρευνα, οργανώνει εκθέσεις μεγάλης κλίμακας και εντάσσει την Τροία στη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της Ανατολίας. Δεν περιμένει απλώς από την ιστορία να μιλήσει από μόνη της. Την οργανώνει, την παρουσιάζει και τη μετατρέπει σε δύναμη εξωστρέφειας.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι τι κάνει η Τουρκία.
Είναι τι κάνουμε εμείς.
Η Κεφαλονιά διαθέτει ισχυρό και τεκμηριωμένο μυκηναϊκό παρελθόν. Στα Τζαννάτα βρίσκεται ένας μνημειακός θολωτός τάφος, ο μεγαλύτερος αυτού του τύπου στα Ιόνια Νησιά και στη βορειοδυτική Ελλάδα. Στα Μαζαρακάτα υπάρχει ένα σημαντικό μυκηναϊκό νεκροταφείο με δεκάδες ταφές και πλήθος ευρημάτων.
Υπάρχουν αρχαιολογικοί τόποι, παραδόσεις, τοπωνύμια και μια άμεση γεωγραφική και ιστορική σχέση με την Ιθάκη. Όλα αυτά τοποθετούν τα δύο νησιά στην καρδιά του κόσμου της Οδύσσειας.
Δεν χρειάζεται να ισχυριστούμε ότι ένα εύρημα αποδεικνύει από μόνο του πού βρισκόταν το ανάκτορο του Οδυσσέα. Ούτε να εγκλωβίσουμε τη συζήτηση σε μια άγονη αντιπαράθεση μεταξύ Κεφαλονιάς και Ιθάκης για το πού βρισκόταν το παλάτι, το λιμάνι ή το περίφημο κρεβάτι του.
Η μεγάλη εικόνα είναι πολύ πιο σημαντική.
Η Κεφαλονιά και η Ιθάκη αποτελούν έναν ενιαίο γεωγραφικό, ιστορικό και πολιτιστικό χώρο. Μαζί μπορούν να διεκδικήσουν, με σοβαρότητα και τεκμηρίωση, μια ξεχωριστή θέση στον παγκόσμιο χάρτη των Ομηρικών προορισμών.
Κι όμως, ενώ άλλες χώρες κινητοποιούν υπουργεία, μουσεία, πανεπιστήμια, διεθνείς συνεργασίες και χώρους της εμβέλειας του Κολοσσαίου, εμείς εξακολουθούμε να παρουσιάζουμε την Κεφαλονιά σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις παραλίες, τη θάλασσα και τη φυσική της ομορφιά.
Αυτά είναι πολύτιμα, αλλά δεν αρκούν για να δημιουργήσουν ταυτότητα.
Όμορφες παραλίες έχουν εκατοντάδες νησιά. Καθαρά νερά, καλό φαγητό, ηλιοβασιλέματα και γραφικά χωριά διαθέτει ολόκληρη η Μεσόγειος.
Η Οδύσσεια, όμως, είναι μοναδική.
Ο Οδυσσέας δεν είναι απλώς ένας ήρωας της αρχαιότητας. Είναι το παγκόσμιο σύμβολο του ταξιδιού, της ευφυΐας, της αντοχής, της απώλειας και της επιστροφής. Εκφράζει τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να ξεπερνάμε τις δοκιμασίες και να βρίσκουμε ξανά τον δρόμο προς την πατρίδα.
Ελάχιστα ονόματα μπορούν να συνδέσουν έναν τόπο τόσο δυνατά με την παγκόσμια λογοτεχνία, την αρχαιολογία, τη φιλοσοφία, την εκπαίδευση και την ίδια την ανθρώπινη εμπειρία.
Γι’ αυτό η ανάδειξη της Κεφαλονιάς ως Ομηρικού προορισμού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη επικοινωνιακό τέχνασμα. Ούτε ως μια ρομαντική επιστροφή στο παρελθόν.
Είναι μια σύγχρονη αναπτυξιακή πρόταση.
Μια πρόταση που ξεκινά από την προστασία και την ουσιαστική ανάδειξη των αρχαιολογικών μας χώρων. Που μπορεί να ενώσει την Κεφαλονιά και την Ιθάκη μέσα από ένα οργανωμένο Ομηρικό πολιτιστικό δίκτυο.
Ένα τέτοιο σχέδιο μπορεί να περιλαμβάνει μουσειακές και ψηφιακές εμπειρίες, πολιτιστικές διαδρομές, εκπαιδευτικά προγράμματα, διεθνή συνέδρια, θεματικές εκδηλώσεις και σταθερές συνεργασίες με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα. Μπορεί επίσης να οδηγήσει στη δημιουργία μιας ετήσιας διοργάνωσης με διεθνή ακτινοβολία.
Πάνω απ’ όλα, όμως, μπορεί να φέρει την ιστορία πιο κοντά στην κοινωνία.
Να γνωρίσουν τα παιδιά μας τον τόπο στον οποίο μεγαλώνουν. Να αισθανθούν οι κάτοικοι περηφάνια, όχι μέσα από υπερβολές, αλλά μέσα από γνώση και συμμετοχή. Να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες για ξεναγούς, αρχαιολόγους, ερευνητές, καλλιτέχνες, δημιουργούς και τοπικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, μπορεί να στηρίξει έναν διαφορετικό τουρισμό. Έναν τουρισμό με μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής, υψηλότερη αξία και πραγματική δυνατότητα να επεκτείνει την περίοδο πέρα από τους λίγους μήνες του ήλιου και της παραλίας.
Αυτή είναι η δική μας αντίληψη για την ανάπτυξη.
Όχι άλλα γενικά συνθήματα. Όχι άλλη προβολή χωρίς κεντρική ταυτότητα. Όχι άλλες αποσπασματικές δράσεις που εξαφανίζονται μόλις τελειώσει η χρηματοδότηση.
Ανάπτυξη σημαίνει να αναγνωρίζεις το μοναδικό κεφάλαιο του τόπου σου. Να το προστατεύεις, να το τεκμηριώνεις και να το μετατρέπεις σε μια ζωντανή δύναμη για την κοινωνία και την οικονομία.
Η Κεφαλονιά δεν πρέπει να παραμείνει απλώς ακόμη ένα όμορφο ελληνικό νησί.
Πρέπει να γίνει ένας τόπος που σημαίνει κάτι.
Ένας τόπος με όνομα, μνήμη, ταυτότητα και ιστορία που αφορά ολόκληρο τον κόσμο.
Ένας τόπος του Ομήρου και της Οδύσσειας.
Capt. Ηλίας Στεφανάτος
Τομεάρχης Λιμενικών Υποδομών & Θαλάσσιου Τουρισμού
Δημοτική Παράταξη “ΑΕΤΟΙ”, για τον Δήμο Αργοστολίου
