Η ανάπλαση της οδού Σιτεμπόρων παρουσιάστηκε ως ένα έργο που θα άλλαζε την εικόνα ενός από τους πιο ιστορικούς και εμπορικούς δρόμους του Αργοστολίου. Ένα έργο που θα έδινε νέα πνοή στην περιοχή, θα αναβάθμιζε την καθημερινότητα των πολιτών και θα δημιουργούσε έναν σύγχρονο δημόσιο χώρο, αντάξιο της φυσιογνωμίας της πόλης.
Σήμερα, με την ολοκλήρωση των εργασιών, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η δημοτική αρχή του Θεόφιλου Μιχαλάτου κρίθηκε από το αποτέλεσμα και το αποτέλεσμα, κατά την άποψη πολλών πολιτών, απογοητεύει.
Η ολοκλήρωση των εργασιών στην οδό Σιτεμπόρων θα έπρεπε να αποτελεί μια ευκαιρία για να αποκτήσει το Αργοστόλι έναν σύγχρονο, λειτουργικό και αισθητικά αναβαθμισμένο δημόσιο χώρο. Αντί όμως για μια παρέμβαση που θα αναδείκνυε τον ιστορικό εμπορικό δρόμο της πόλης, το αποτέλεσμα αφήνει έντονο προβληματισμό τόσο για την αισθητική όσο και για τη λειτουργικότητά του.
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο δρόμος απέχει από αυτό που συναντά κανείς σε σύγχρονες ευρωπαϊκές αναπλάσεις. Κυριαρχεί το τσιμέντο, περιορίζεται το πράσινο και απουσιάζουν εκείνα τα στοιχεία που θα έδιναν χαρακτήρα, ποιότητα και ταυτότητα στον χώρο. Οι σύγχρονες αρχές του αστικού σχεδιασμού δίνουν προτεραιότητα στη δημιουργία «πράσινων δρόμων», με δέντρα, φυτεύσεις, φυσικά υλικά υψηλής αισθητικής και βιοκλιματικές παρεμβάσεις που μειώνουν τη θερμοκρασία, βελτιώνουν το μικροκλίμα και κάνουν τον δημόσιο χώρο πιο φιλικό προς τον άνθρωπο. Στην οδό Σιτεμπόρων, όμως, αυτή η φιλοσοφία απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά.
Η παρέμβαση ουσιαστικά περιορίζεται σε μια επέκταση των πεζοδρομίων και στην αντικατάσταση του οδοστρώματος με κυβόλιθους, χωρίς όμως να προκύπτει μια ουσιαστική αισθητική αναβάθμιση. Αντίθετα, τα υλικά που επιλέχθηκαν δημιουργούν ερωτήματα ως προς την ποιότητα, την αντοχή αλλά και την εικόνα που αποπνέουν.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η επιλογή των κυβόλιθων. Στη διεθνή πρακτική των σύγχρονων αστικών αναπλάσεων αποφεύγονται υλικά με έντονα ακανόνιστη επιφάνεια, μεγάλους αρμούς και σημαντικές υψομετρικές διαφορές, καθώς δυσχεραίνουν την ασφαλή κίνηση των πεζών. Σε πολλές περιπτώσεις τέτοιες επιλογές αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσεων, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, άτομα με κινητικές δυσκολίες, γονείς με καροτσάκια ή ακόμη και ποδηλάτες.
Η πραγματική συμπεριφορά των υλικών θα φανεί ασφαλώς με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, η επιλογή των υλικών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία μιας αστικής ανάπλασης. Ένας δρόμος δεν αρκεί να είναι καινούργιος· πρέπει να είναι ασφαλής, λειτουργικός, ανθεκτικός και αισθητικά ποιοτικός.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η οδός Σιτεμπόρων αλλάζει πλέον χαρακτήρα. Από τον παραδοσιακό εμπορικό δρόμο που γνώριζαν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες για δεκαετίες, μετατρέπεται – σύμφωνα με τη μελέτη – σε δρόμο ήπιας κυκλοφορίας. Μια τόσο σημαντική αλλαγή θα έπρεπε να συνοδεύεται από έναν σχεδιασμό που θα αναδείκνυε την ιστορία της περιοχής, θα ενίσχυε την εμπορική δραστηριότητα και θα δημιουργούσε έναν ελκυστικό δημόσιο χώρο.
Αντί γι’ αυτό, το έργο δίνει την αίσθηση μιας τυπικής τεχνικής παρέμβασης, χωρίς αρχιτεκτονική ταυτότητα και χωρίς εκείνη τη σύγχρονη αισθητική που χαρακτηρίζει αντίστοιχες αναπλάσεις σε πολλές ελληνικές και ευρωπαϊκές πόλεις.
Και εδώ προκύπτει το βασικό ερώτημα: δικαιολογεί το τελικό αποτέλεσμα τα χρήματα που δαπανήθηκαν; Πρόκειται για ένα έργο που κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, χωρίς όμως να μεταμορφώσει ουσιαστικά την εικόνα της περιοχής ή να δημιουργήσει έναν δημόσιο χώρο που να αποτελεί σημείο αναφοράς για το Αργοστόλι.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η οδός Σιτεμπόρων είχε ανάγκη από αναβάθμιση. Το ζητούμενο όμως δεν ήταν απλώς να αντικατασταθούν υλικά ή να διευρυνθούν πεζοδρόμια. Η πόλη είχε ανάγκη από μια ανάπλαση με όραμα, υψηλή αισθητική, περισσότερο πράσινο, σύγχρονες βιοκλιματικές λύσεις και υλικά που να προσδίδουν ποιότητα και διαχρονικότητα.
Δυστυχώς, η συγκεκριμένη παρέμβαση δείχνει να μην ανταποκρίνεται σε αυτές τις προσδοκίες. Και για πολλούς κατοίκους, η οδός Σιτεμπόρων αποτελεί πλέον ένα ακόμη παράδειγμα ότι μια ανάπλαση δεν κρίνεται από το κόστος της, αλλά από την ποιότητα, τη λειτουργικότητα και την αισθητική αξία που αφήνει πίσω της.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλο το μήκος της ανάπλασης απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά το πράσινο. Δεν προβλέφθηκε η φύτευση ούτε ενός δέντρου που να προσφέρει φυσική σκιά, να βελτιώνει το μικροκλίμα και να αναβαθμίζει αισθητικά τον χώρο. Σε μια εποχή που οι πόλεις επενδύουν σε “πράσινες” αναπλάσεις για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η οδός Σιτεμπόρων παραδίδεται ως ένας χώρος όπου κυριαρχούν το τσιμέντο, η πέτρα και οι σκληρές επιφάνειες.
Η κριτική σε ένα δημόσιο έργο δεν γίνεται για την κριτική καθαυτή. Γίνεται γιατί οι δημότες δικαιούνται έργα που θα αναβαθμίζουν πραγματικά την πόλη τους. Και στην περίπτωση της οδού Σιτεμπόρων, πολλοί θεωρούν ότι χάθηκε μια σημαντική ευκαιρία να αποκτήσει το Αργοστόλι έναν δρόμο που θα αποτελούσε κόσμημα και όχι απλώς μια ακόμη τεχνική παρέμβαση.
