Πού πήγε το παιδί; Πού πήγε το όνειρό του;
Aυτό το ερώτημα με τις ενοχές και την ανησυχία που το συνοδεύει , δύσκολα μπορεί να απαντηθεί. Στο πυρήνα όμως αυτού υπάρχει η έλλειψή συνύπαρξης, η απουσία του άλλου στη ζωή μας. Οι πόλεις που είναι οι σχέσεις μας. Είναι; Yπάρχουν οι φυσιολογικές συναισθηματικές συνθήκες όπου κυριαρχούν η ευγένεια, η καλοσύνη, η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση, η αγάπη; Oι πόλεις, τα σχολεία, οι δημόσιοι χώροι, οι θεσμοί υπηρετούν τους νέους μας σαν συναίσθημα; Ακούμε συχνά αυτή τη σπουδαία ερώτηση; ΠΩΣ ΝΙΩΘΕΙΣ;
Έχουμε αντιληφθεί ότι τα αδιέξοδα των παιδιών είναι η δική μας απουσία; Πληγωμένα παιδιά που κι αυτά με τη σειρά τους πληγώνουν. « Δεν ήρθε η μάνα μου κι εγώ την περιμένω», είπε η δεκαεξάχρονη λίγο πριν μπει στη φυλακή για το γνωστό επεισόδιο σε γυμνάσιο της Κυψέλης.
Τα παιδιά μας βομβαρδίζονται με βία από τα πρώτα χρόνια που γνωρίζουν τον κόσμο. Στα σχολεία διδάσκονται τον ανταγωνισμό ως υπέρτατη αξία, ενισχυόμενη και από τους γονείς. Αργότερα, αποτελούν γρανάζια του αδυσώπητου Κοινωνικού Δαρβινισμού. ΟΙ πόλεμοι καθημερινά εξαφανίζουν λαούς στο όνομα των ισχυρών, σκορπίζοντας την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια. Η Βία αναγορεύεται ως άρρητος ή ρητός κανόνας για την εξασφάλιση της επιβίωσης. Οι αρετές όπως κατανόηση, συμπόνια, αλληλεγγύη και η αγάπη θεωρούνται γνωρίσματα των αδυνάτων.
Τα παιδιά μας δεν είναι εκ φύσεως βίαια. Επιστρέφουν τη βία που δέχονται καθημερινά. Είναι καθρέπτης της κοινωνίας μας. Απουσιάζει κάθε εμπειρία θετικής ενατένισης ενός ανθρώπινου συλλογικού μέλλοντος. Σε όλες τις κρίσεις, η αφήγηση αναπαριστά τον συνάνθρωπο ως ανταγωνιστή και εν δυνάμει απειλή. Κάποιον που πρέπει να παραμερίσει. Η εκπαίδευση βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο τέτοιων γεγονότων γιατί τα παιδιά μας βρίσκονται στη δοκιμασία της συνύπαρξης και των σχέσεων μεταξύ τους. Μια εκπαίδευση όπου ο πολιτισμός και η δημοκρατία δέχονται αποτρόπαια επίθεση. Μια κοινωνία η οποία μαθαίνει να φοβάται τα παιδιά της και να τα οδηγεί στο περιθώριο σαν επικίνδυνα. Οι δεξιότητες στο σχολείο δεν πρέπει να περιορίζονται στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων, εκμάθηση γλωσσών και στείρων πληροφοριών αλλά πρέπει να επεκτείνονται στην προώθηση της ισότητας, του πολιτισμού, της δημιουργικότητας, της φαντασίας , της δημοκρατίας και της συμμετοχής στα κοινά με στόχο μια ανθρώπινη κοινωνία. Η αγάπη είναι γεγονός υπαρξιακό, δεν είναι ευκαιριακό συναίσθημα. Είναι κατάσταση ζωής.
Ο Μενέλαος Λουντέμης στο βιβλίο του Ένα Παιδί Μετράει τα Άστρα, λέει: «Κάποια στιγμή πρέπει να μάθουμε να τιμωρούμε την αιτία και όχι το αποτέλεσμα».
ΔΕΝ ΗΡΘΕ Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΚΙ ΕΓΩ ΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΝΩ
Για τον ΦΑΡΟ
Νικόλαος Παυλάτος
