Συνάντηση εκπροσώπων αλιέων και επαγγελματιών θαλάσσιου τουρισμού με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τον κ. Βαρελίδη και την κα Φαίη Νακού, με αντικείμενο την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) και τα υπό διαμόρφωση Προεδρικά Διατάγματα που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες προστασίας.
Στη συνάντηση συμμετείχαν: • Η Πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Αλιευτικού Τουρισμού (ΠΣΑΤΕΑ), κα Αντωνία Βασιλείου ,ο Πρόεδρος των Παράκτιων Αλιέων Κεφαλονιάς και Ιθάκης, κ. Σπύρος Βουτσινάς ,ο Πρόεδρος Ημερόπλοιων και Σκαφών Αναψυχής Κεφαλονιάς και Ιθάκης, κ. Πέτρος Πανόπουλος
Η συνάντηση διήρκησε περίπου δύο ώρες, κατά τη διάρκεια των οποίων κατατέθηκαν αναλυτικά οι θέσεις, οι προτάσεις και οι ανησυχίες των επαγγελματικών φορέων σχετικά με τις προβλέψεις της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης.
Κατά την έναρξη της συζήτησης, ο κ. Βαρελίδης διευκρίνισε ότι το τελικό κείμενο της ΕΠΜ έχει ήδη λάβει απόφαση έγκρισης και συνεπώς δεν μπορεί να τροποποιηθεί στο σύνολό του, ωστόσο ενδέχεται να υπάρξουν ορισμένες επιμέρους αλλαγές ή προσαρμογές σε συγκεκριμένα σημεία μετά από συζήτηση και διάλογο με τον Δήμο αλλά και με τους εμπλεκόμενους φορείς!
Ζώνες ωοτοκίας και αποστάσεις αλιείας
Παρουσιάστηκαν οι χάρτες που έχουν εκπονηθεί για τα Προεδρικά Διατάγματα και διευκρινίστηκε ότι προβλέπεται παύση δραστηριοτήτων για το χρονικό διάστημα από 1 Απριλίου έως 31 Οκτωβρίου. Η υποχρέωση δραστηριοποίησης των αλιευτικών σκαφών θα είναι πέραν των 0,5 ναυτικών μιλίων από την ακτή στις ζώνες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας. Οι εκπρόσωποι των αλιέων επεσήμαναν ότι, λόγω της ιδιαίτερης γεωμορφολογίας της Κεφαλονιάς και των μεγάλων θαλάσσιων βαθών οι παράκτιοι αλιείς αδυνατούν να δραστηριοποιηθούν με ασφάλεια και οικονομική βιωσιμότητα σε τέτοιες αποστάσεις και αναφέρθηκαν εναλλακτικές λύσεις από μέρους των αλιέων και ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό ένα τέτοιο μέτρο σε καμμία περίπτωση.
Στο πλαίσιο αυτό τέθηκαν συγκεκριμένα ερωτήματα προς το Υπουργείο: Έχει αξιολογηθεί ρεαλιστικά η βιωσιμότητα των μικρών παράκτιων σκαφών; Διαθέτουν οι παράκτιοι αλιείς τον απαιτούμενο εξοπλισμό για δραστηριοποίηση σε μεγαλύτερες αποστάσεις; Ποιο θα είναι το πρόσθετο κόστος καυσίμων και λειτουργίας έχει υπολογιστεί; Πώς διασφαλίζεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας; Στο σημείο αυτό δεν υπήρξαν πλήρως τεκμηριωμένες απαντήσεις. Τέθηκε πρόταση η οποία περιμένουμε να γίνει αποδεκτή καθόσον είναι δίκαιη.
Πλωτές εξέδρες και Ζώνες Διατήρησης Αναφορικά με τις πλωτές εξέδρες εντός ζωνών ωοτοκίας, διευκρινίστηκε ότι δεν θα υπάρξει περιορισμός στη χρήση τους, παρά το γεγονός ότι στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη αναφέρεται ότι μπορούν να αξιοποιηθούν από τον ΟΦΥΠΕΚΑ και για σκοπούς φύλαξης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον κόλπο του Αργοστολίου, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) λόγω της σημαντικής παρουσίας θαλάσσιων χελωνών. Τέθηκε το ερώτημα σχετικά με το καθεστώς που θα ισχύσει για τα κρουαζιερόπλοια και τα σκάφη αναψυχής. Από πλευράς Υπουργείου επισημάνθηκε ότι δεν τίθεται ζήτημα απαγόρευσης των κρουαζιερόπλοιων, ενώ αναφέρθηκε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να αναθεωρηθούν τα όρια συγκεκριμένων ζωνών. Πράσινα αγκυροβόλια και διαχείριση επισκεψιμότητας Τονίστηκε από πλευράς του κ. Βαρελίδη, η ανάγκη εκπόνησης διαχειριστικού σχεδίου κατά τους μήνες αιχμής, ώστε να αποφεύγεται ο υπερβολικός συνωστισμός σε παραλίες και ευαίσθητες περιοχές. Για τις παραλίες ΖΠΦ επισημάνθηκε ότι θα εφαρμοστεί σχέδιο διαχείρισης με παρουσία προσωπικού για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας και της ασφαλούς διέλευσης.
Θέματα ελέγχου και στελέχωσης .
Συζητήθηκε επίσης η πρακτική δυσκολία ελέγχου μιας τόσο εκτεταμένης θαλάσσιας περιοχής, ιδίως υπό το καθεστώς υποστελέχωσης των τοπικών λιμενικών αρχών, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένο διοικητικό και επιχειρησιακό φόρτο εργασίας.
Ρυθμίσεις για την ερασιτεχνική αλιεία.
Βασικό και αδιαπραγμάτευτο αίτημα αποτελεί οι ερασιτέχνες να επιτρέπεται να αλιεύουν αποκλειστικά με το καθεστώς που εφαρμόζεται στο Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου. Η κα Νακού ανέφερε ότι, για τη βελτίωση του ελέγχου, θα προμηθευτούν με σύστημα εντοπισμού VMS όλα τα σκάφη – επαγγελματικά και μη – με τη σχετική συσκευή να είναι πλήρως χρηματοδοτούμενη αλλά όχι η συνδρομή της πιθανότατα. Η κ. Βασίλειου ρώτησε για το ενδεχόμενο να ισχύσει κάποιο εισιτήριο για την δραστηριοποίηση στο πάρκο και γενικότερα, όπως ισχύει σε άλλα θαλάσσια πάρκα. Η απάντηση από τον κ. Βαρελίδη ήταν, ότι δεν έχει οριστεί ακόμα κάτι τελεσίδικο σχετικά με το θέμα αλλά συζητιέται ώστε και τα έσοδα να επιστρέφουν στους αλιείς. Η απάντηση ήταν από εμάς, ότι θα πρέπει να λαμβάνεται η εντοπιότητα πρώτα από όλα υπόψη και να συζητηθούν οι περεταίρω λεπτομέρειες για την εφαρμογή τέτοιου μέτρου.
Αντισταθμιστικά μέτρα και χρηματοδότηση .
Τέθηκε με ιδιαίτερη έμφαση το ζήτημα των αναγκαίων αντισταθμιστικών μέτρων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των αλιέων και των επαγγελματιών του θαλάσσιου τουρισμού. Δεδομένης της δήλωσης αδυναμίας χρηματοδότησης από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί να αξιοποιήσει πόρους από το Πράσινο Ταμείο. Από πλευράς Υπουργείου επισημάνθηκε ότι οποιοδήποτε μέτρο εφαρμοστεί θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχο αντισταθμιστικό μηχανισμό, διαφορετικά δεν θα προχωρήσει. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι τα Προεδρικά Διατάγματα θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση, με δέσμευση για επικοινωνία με τους τοπικούς φορείς και τα θεσμικά όργανα, προκειμένου να διαμορφωθούν εφαρμόσιμες λύσεις που θα διασφαλίζουν την ισορροπία μεταξύ της προστασίας της βιοποικιλότητας και της βιώσιμης ανθρώπινης δραστηριότητας. Η κα Νακού ανέφερε επίσης ότι βρίσκονται ήδη σε διαδικασία εκπόνησης ακόμη 25 νέες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες. Θέματα θαλάσσιου τουρισμού και ημερόπλοιων Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Πρόεδρος του Σωματείου Ημερόπλοιων και Σκαφών Αναψυχής, έθεσε μια σειρά σημαντικών ζητημάτων που αφορούν την ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα και την εύρυθμη λειτουργία του κλάδου. Πρώτον, τέθηκε το θέμα των επιδοτήσεων για τη μετάβαση σε πιο «πράσινες» και περιβαλλοντικά φιλικές μηχανές. Δεσμεύτηκε ο κ Βαρελιδης, ότι σε περίπτωση που υπάρξουν σχετικές αλλαγές ή απαιτήσεις από το κράτος προς αυτή την κατεύθυνση, θα προβλεφθούν και αντίστοιχα προγράμματα επιδότησης ώστε να στηριχθούν οι επαγγελματίες του κλάδου. Παράλληλα, εξήγησε ότι τα ημερόπλοια δεν αποτελούν βαριά ναυτιλία, αλλά έναν ιδιαίτερο κλάδο θαλάσσιου τουρισμού με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά λειτουργίας. Τα σκάφη πραγματοποιούν καθημερινά συγκεκριμένα δρομολόγια, με καθορισμένα σημεία πρόσδεσης και προσέγγισης, εξυπηρετώντας οργανωμένες δραστηριότητες θαλάσσιου λουτρού και αναψυχής. Για τον λόγο αυτό απαιτείται να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες του κλάδου κατά τον σχεδιασμό πολιτικών και ρυθμίσεων. Επιπλέον, τέθηκε το ζήτημα της προτεραιότητας των τοπικών επαγγελματιών όσον αφορά την πρόσδεση των ημερόπλοιων σε λιμένες και τουριστικές περιοχές, σε σχέση με διερχόμενα σκάφη.
Τονίστηκε ότι οπωσδήποτε θα δοθεί προτεραιότητα στους τοπικούς επαγγελματίες, αναγνωρίζοντας τον σημαντικό ρόλο τους στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και του θαλάσσιου τουρισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στη δημιουργία «πράσινων αγκυροβολίων». Όπως επισημάνθηκε, θα υπάρξει αρχικά μια πιλοτική εφαρμογή του μέτρου, ενώ θα πραγματοποιηθεί επικοινωνία με τον Δήμο ώστε να υπάρξει ενημέρωση και συνεργασία με τους επαγγελματίες του κλάδου. Παράλληλα, τονίστηκε ότι στο μέλλον η πρόσδεση κρουαζιερόπλοιων θα συνδέεται με τα πράσινα αγκυροβόλια που θα δημιουργηθούν. Τέλος, υπογραμμίστηκε ότι τα ημερόπλοια θα έχουν προτεραιότητα σε σχέση με άλλες κατηγορίες σκαφών, λόγω της σημαντικά μεγαλύτερης επιβατικής τους ικανότητας. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε ότι περίπου είκοσι ιστιοπλοϊκά αντιστοιχούν σε ένα ημερόπλοιο όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, γεγονός που αναδεικνύει τη συμβολή τους στην εξυπηρέτηση του θαλάσσιου τουρισμού και της τοπικής οικονομίας. Αναμένοντας λοιπόν σύντομα περαιτέρω συνεργασία μεταξύ του ΥΠΕΝ και των φορέων για την καλύτερη δυνατή ευόδωσή του Θαλάσσιου Πάρκου του Ιονίου με βασική προϋπόθεση πάντα την αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου και της βιοποικιλότητας.
Για τα Δ.Σ Πρόεδρος ΠΣΑΤΕΑ Πρόεδρος Αλιέων Κεφαλονιάς & Ιθάκης Αντωνία Βασίλειου Σπύρος Βουτσινάς Πρόεδρος του Σωματείου Ημερόπλοιων και Σκαφών Αναψυχής Πέτρος Πανόπουλος
