Έσβησε στα 97 της η Αργυρή Απέργη – Βιτσεντζάτου, μια σπουδαία μορφή της κεφαλονίτικης υπαίθρου

Αργυρή Απέργη – Βιτσεντζάτου

10-7-2026

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Έφυγε για την αιωνιότητα η Αργυρή Απέργη- Βιτσεντζάτου, στα 97 χρόνια της. Ήταν μια Αζωλιοτοπούλα κυρά και αρχόντισσα ψυχής, μα και εργατικής δράσης «ξυπνητής» ζωής.
​Πανδρεμένη με τον Αποστόλη Γεωργίου Απέργη, απέκτησαν δυο αγόρια, τον Διονύση και τον Γιώργο και ευτύχησε να δει εγγόνια, παιδιά συνέχειας καλής και σεβαστικής, παραδοσιακής οικογένειας.
​Η Αργυρή ήταν μια μορφή ανδρογυναίκας, έξυπνη και ντόμπρα στη ζωή της, κοινωνική, με μια ιδιαίτερη ανοιχτοσύνη, που στάθηκε με αξιοπρέπεια, τόσο στην οικογένειά της, όσο και στο χωριό της, στα Ζόλα της, που έζησε όλη τη ζωή της.
​Ήξερε να αξιοποιεί με πολλή μαεστρία το χρόνο, να έχει δυνατό προγραμματισμό, και συγχρόνως να βρίσκεται μέσα σε όλα, χωρίς υστεροβουλίες και κομπασμούς.
​Αναμείχτηκε στα κοινά των Ζόλων, υπηρέτησε πολλές φορές ως επίτροπος την ενορία της οικογενειακής εκκλησίας των Απεργαίων, την Υπαπαντή, και μεριμνούσε για ότι καλό μπορούσε να γίνει στο χωριό.
​Η Αργυρή ήταν ένας υπέροχος φορέα της Κεφαλληνιακής Λαογραφίας, αφού είχε ζήσει και μάθει κοντά στους παλαιότερους πρωταγωνιστές της μουσικοχορευτικής παράδοσης της υπαίθρου, κυρίως της Θηνιάς και της Πυλάρου.
​Κουβαλούσε μέσα της την κάθε λεπτομέρεια για την κτηνοτροφία και τη γεωργία του τόπου της, ήξερε να βλέπει τους καιρούς, ήξερε να στρώνει το ξυλοκάμινο, αλλά και να εμπορεύεται με τρόπο θαυμαστό και ιδιαίτερη πειθώ. Ήταν γιομάτη τραγούδια, παροιμίες, ιστορίες λαού, θαλασσινά και στεριανά συμβάντα… όλα στηριγμένα μέσα στο μυαλό της με τάξη, με σαφήνεια λόγου και εικόνες δυνατής μνήμης.
​Μα η Αργυρή δεν ήταν μόνο γι αυτά της στεριάς, τα αναγκαία και τα χρειαζούμενα, για τη ζωή του χωριού. Από τον σύζυγό της, Αποστόλη Απέργη, μελέτησε τη θάλασσα, «τη σπούδασε» και μαζί του «όργωναν» τον κόλπο της Αγίας Κυριακής Θηνιάς και όχι μόνο, και με την ψαρική έζησαν και μεγάλωσαν την οικογένεια. Ήταν πρώτη μέσα στο καΐκι ή στην τράτα του θείου Αποστόλη, άξια βοηθός, μ’ ένα ταπεραμέντο τόσο ακούραστο και δυναμικό, που όλοι το θαύμαζαν.
​ Η Αργυρή ήταν ένα κράμα της στεριάς και της θάλασσας, με ισότιμη ενέργεια και στα δυο μέρη. ​Κουβαλούσε μέσα της, την παράδοση των γονιών και των παππούδων της και προικισμένη με μια λαϊκή φωνή και καλό μουσικό ένστικτο, είχε μάθει πολλά τραγούδια της υπαίθρου, κι όταν ήτανε βοσκοπούλα στα θηνιάτικα πλάγια των βουνών, τραγουδούσε, με πρώτο το άσμα «Ρόιδο», τη «Γίδα γκέσα», το «Κάτω στο γιαλό», «Το ναυάγιο», «τον Μέρμηγκα», αλλά και τραγούδια του γάμου και του έρωτα κεφαλονίτικα που σήμερα είναι ξεχασμένα. Ευτυχώς με την προτροπή μου, τα μαγνητοφωνήσαμε και έχουν σωθεί. Βέβαια, γνώριζε και άσματα πανελλήνια, έντεχνα και λαϊκά, και πάνω στο τραπέζι του πανηγυριού, διασκέδαζε την ομήγυρη τραγουδιστικά… Η Αργυρή ήταν για Όλα …
​Τραγουδούσε και χόρευε μπροστά, παλληκαρήσια, λεβέντικα, με ένα μαντίλι στα χέρια, και λύγιζε χορευτικά το κορμί, χωρίς να σκύβει το κεφάλι. Είχε μάθει από τους παλιότερους Πυλαρινούς, πώς να αντιμετωπίζει τον παλιό κι έμπειρο πρωτοχορευτή, που ήθελε να την πικάρει πάνω στο χορό με τη ρίμνα του… Αν τολμούσε κάτι να πει .. του ξεστόμιζε μια αυτοσχέδια, της στιγμής ρίμνα της και τον πόστιαζε κυριολεκτικά. Γι’ αυτό οι παλιοί πρωτοχορευτές της Πυλάρου και της Θηνιάς, δεν τολμούσαν να πουν κάτι, την σέβονταν και την εκτιμούσαν..!

Η κεφαλληνιακή μουσικοχορευτική παράδοση της υπαίθρου της οφείλει, τη διάσωση πολλών χορευτικών ασμάτων, τόσο στη στιχουργική τους όσο και στη μουσική φωνητική εκτέλεση. Από τα πολλά που μας άφησε καταγεγραμμένα, κορυφαίο είναι αυτό το άσμα, της «Γίδας Γκέσα». Γίδα γκέσα, λέμε το ζωντανό που στο μουσούδι του έχει δυο ρίγες άσπρες.​

​Πρόκειται για τραγούδι ζωοκλοπής, μοναδικό στο νησί, που εξιστορεί μια ιστορία ζωοκλοπής στην περιοχή της Θηνιάς, που έλαβε χώρα γύρω στα 1923. Το ποίημα έγραψε ο λαϊκός Αζωλιάτης ποιητής και ριμναδόρος, Αντώνιος Γασπαράτος και αναφέρεται σε παρανόμια πολλών (ζωοκλεφτών) της περιοχής της Θηνιάς, το συμπεριέλαβα δε, πρώτη φορά, στο ψηφιακό διπλό δίσκο ακτίνας (2010) με τίτλο «Στην Ανέμη του χορού» σε άριστη μουσική επεξεργασία και επιμέλεια του Λαμπρογιάννη Πεφάνη.

Προσεχώς, θα γράψω αναλυτικά γι αυτό το άσμα, όπως και για παρόμοια του νησιού, που δυστυχώς ήταν παραγκωνισμένα για πολλά -πολλά χρόνια και ξεχασμένα, γιατί θεωρούσαν πως προσβάλουν το κεφαλληνιακό αίσθημα …

Αφήνοντας τα πολλά και καλά (αυτά θα λάβουν μέρος σε μια μελλοντική μελέτη) για την Αργυρή Απέργη, θα λέγαμε πως υπήρξε αυθεντική, γυναίκα με πυγμή και ζήλο ζωής, γιομάτη κέφι, παράδοση, χωρίς να απαρνιέται «το εξελικτικό οσημέραι» της εποχής μας, σεβαστική και δουλευταρού. Φιλόξενη και χαμογελαστή για τον καθένα που βρισκόταν στην μπασιά της. Ήταν ντόμπρα με παλληκαρήσια ψυχή.

Πάνω από όλα ήξερε να κεντά την ψυχή της, για κάθε καλό, με κεντίδι, το Σταυρό της Υπομονής, τον Σταυρό προς το Θείο και της Καλής Επικοινωνίας το χαμόγελο.

Αργυρή μας,
Καλό σου Ταξίδι,
στα ουράνια φωτεινά δώματα του Τριαδικού Θεού.