Με αφορμή την είδηση ότι περίπου 400 επιτυχόντες του Πανεπιστημίου Πατρών δεν ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους, ο καθηγητής Ηλίας Τουμασάτος καταθέτει μια διαφορετική οπτική, επισημαίνοντας ότι πίσω από τους αριθμούς μπορεί να κρύβονται διαφορετικές αιτίες και πραγματικότητες.
Στην ανάρτησή του αναφέρεται στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι οικογένειες, στο υψηλό κόστος της φοιτητικής ζωής και στην ανάγκη ουσιαστικής κρατικής μέριμνας για τη φοιτητική στέγη. Παράλληλα, θέτει ένα σημαντικό ερώτημα: είναι πράγματι όλοι οι επιτυχόντες που δεν εγγράφηκαν παιδιά που εγκατέλειψαν τις σπουδές τους λόγω οικονομικής αδυναμίας ή υπάρχουν και άλλοι λόγοι πίσω από αυτές τις επιλογές;
Ο ίδιος, με την εμπειρία του από τη σχολική εκπαίδευση, αναδεικνύει και μια άλλη διάσταση, σημειώνοντας ότι πολλές φορές οι μαθητές προσαρμόζουν τις επιλογές τους στις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς τους, περιορίζοντας έτσι τις εκπαιδευτικές τους επιλογές.
Παράλληλα, θέτει στο τραπέζι την ανάγκη να αξιοποιούνται οι κενές θέσεις που δημιουργούνται στα πανεπιστήμια, ώστε να μην χάνονται ευκαιρίες για άλλους υποψηφίους που επιθυμούν να σπουδάσουν στις συγκεκριμένες σχολές.
Μια ανάρτηση που ανοίγει τη συζήτηση όχι μόνο για το κόστος των σπουδών, αλλά και για την ισότητα των ευκαιριών στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η ανάρτηση του καθηγητή Ηλία Τουμασάτου:
Μερικές (καλοπροαίρετες) παρατηρήσεις για την είδηση ότι 400 περίπου επιτυχόντες στο Πανεπιστήμιο Πατρών δεν ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους στο Πανεπιστήμιο, γεγονός το οποίο αποδόθηκε κυρίως σε οικονομικά αίτια.
- Είναι γεγονός ότι η ακρίβεια και η πλημμελής μέριμνα της Πολιτείας για τη φοιτητική στέγη έχουν μετατρέψει την (κατ’ ευφημισμόν δωρεάν) ανώτατη παιδεία σε δυσβάσταχτη δοκιμασία για τις οικογένειες που τα παιδιά τους σπουδάζουν μακριά από το σπίτι τους. Το ποσό των 1000 Ευρώ το μήνα ίσως να μην φτάνει για καλύψει τις ανάγκες ενός φοιτητή σήμερα με τα ενοίκια και το κόστος ζωής στα ύψη.
- Το γεγονός αυτό επηρεάζει σημαντικά τις επιλογές των υποψηφίων κυρίως όταν συμπληρώνουν το μηχανογραφικό τους δελτίο. Υποστηρίζοντας αυτή τη λειτουργία στο σχολείο μου επί 16 συναπτά έτη, βλέπω ότι τα παιδιά τις περισσότερες φορές προσπαθούν να “προσαρμόσουν” τους στόχους τους στις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας, επιλέγοντας πόλεις και σχολές όπου “υπάρχει κάποιο σπίτι” συγγενών ή φίλων. Πολλά όνειρα “ψαλιδίζονται” στη φάση αυτή για καθαρά οικονομικούς λόγους και αυτό είναι κατάφωρα άδικο και ουσιαστικά αποδυναμώνει τη δυνατότητα κοινωνικής κινητικότητας που (οφείλουν να) προσφέρουν οι ανώτατες σπουδές.
- ΜΕΤΑ όμως την επιτυχία σε μία σχολή, θα είχε αξία να δει κανείς τις περιπτώσεις των επιτυχόντων που δεν γράφτηκαν ξεχωριστά, πριν εξάγει βιαστικά συμπεράσματα. Γιατί; Ένα παιδί που αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα μπορεί να “κερδίσει χρόνο” και να κρατήσει τη θέση του στο πανεπιστήμιο αν πραγματικά τη θέλει. Η εγγραφή γίνεται εξ αποστάσεως και δωρεάν. Δεν χρειάζεται καν να πας στο πανεπιστήμιο. Και αμέσως μετά την εγγραφή, ο νόμος σου δίνει το δικαίωμα να ζητήσεις διακοπή /αναστολή φοίτησης μέχρι και για 2 χρόνια (συνεχόμενα ή “σπαστά”) για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων και οι οικονομικοί. Επομένως, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην προχωρήσει ένα παιδί στην εγγραφή του στη σχολή, ακόμα κι αν υπάρχει οικονομικό πρόβλημα, ώστε να κατοχυρώσει τη θέση του και να δει τί μπορεί να κάνει για να επιστρέψει στη σχολή του, αν κάποια στιγμή καλυτερέψουν τα πράγματα, χωρίς να μετράει ο “κόφτης” της ανώτατης διάρκειας σπουδών.
Εκτός… και αν έχει ήδη κάνει μια άλλη επιλογή που είναι οριστική, όπως φοίτηση στο εξωτερικό ή σε κάποιο από τα ιδιωτικά ΝΠΠΕ του εσωτερικού. Δεν θα πρέπει επίσης να αποκλείσουμε την περίπτωση ένα παιδί να μην επιθυμεί τη σχολή στην οποία πέρασε – ή και να θέλει να ξαναδώσει πανελλαδικές (π.χ. πέρασε Βιολογία αντί για Ιατρική και ήθελε μόνο Ιατρική). Αλλά και τότε, γιατί να μην εγγραφεί , έστω για να έχει κοινωνική ασφάλιση από τους γονείς του για λίγο καιρό ακόμα;
Εικάζω λοιπόν, χωρίς να διαθέτω στοιχεία, ότι ΜΕΤΑ τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων ικανό ποσοστό όσων δεν εγγράφονται στις σχολές επιτυχίας ΔΕΝ το κάνουν για οικονομικούς λόγους, αλλά επειδή έχουν ήδη κάνει κάποια άλλη επιλογή. Αν έχεις “φτύσει αίμα” στο διάβασμα (αλλά και οικονομικά) για να περάσεις σε μια σχολή που τη θες πραγματικά, είναι πολύ δύσκολο (χωρίς ασφαλώς να αποκλείεται, ξέρουμε πόσο δύσκολα τα βγάζουν πέρα κάποιες οικογένειες) να τα παρατήσεις εκείνη την κρίσιμη στιγμή που “είσαι μέσα”. Ειδικά αν δεν έχεις άλλες επιλογές.
Δεν κάνω αυτή την ανάρτηση για να ωραιοποιήσω καμία κατάσταση. Δεν ωραιοποιείται με τίποτα, άλλωστε. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι οικογένειες που σπουδάζουν παιδιά τραβάνε μεγάλο κουπί. Όμως πίσω από τους αριθμούς καμιά φορά κρύβονται και κάποιες άλλες αλήθειες. Πέρα από τους 400 επιτυχόντες που δεν γράφτηκαν, υπάρχουν κι άλλα 400 παιδιά που θα ήθελαν πολύ να σπουδάσουν στις συγκεκριμένες σχολές και έμειναν εκτός, ενώ εκείνοι που πήραν το εισιτήριο δεν το χρησιμοποίησαν. Ίσως λοιπόν τα Πανεπιστήμια πρέπει να δίνουν μια δεύτερη ευκαιρία για τις κενές αυτές θέσεις. Στα κρατικά πανεπιστήμια της Κύπρου συμβαίνει. Θα μπορούσε κι εδώ…
Και επιτέλους, η Πολιτεία ας αναλάβει τις ευθύνες της όσον αφορά τη φοιτητική στέγη.
Υ.Γ. Το ποστ αυτό γράφεται από κάποιον που δεν θα είχε σπουδάσει αν δεν είχε φιλοξενηθεί από αγαπημένους του συγγενείς… Δύσκολα θα έκανε κάποιος σήμερα αυτό που έκανε για μένα και την αδελφή μου η θεία μου. Ο κόσμος έχει αλλάξει…
