Γράφει ο Δρ. Σπυρίδων Α. Θεοτοκάτος
Στη δεκαετία του ‘90 είχαμε πεισθεί ότι το ζήτημα της διατροφής θα μεταβληθεί σε κορυφαίο πολιτικό-κοινωνικό θέμα του 21ου αιώνα.
Αναμφισβήτητα η τροφή ήταν ανέκαθεν σημείο αναφοράς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στην προϊστορία ο άνθρωπος τρώει ότι φυτρώνει. Με το πέρασμα του χρόνου εξευγενίζεται εξανθρωπίζονταςτο τραπέζι του. Βάζει σε απόσταση την τροφή και αναπτύσσει τεχνικές όπως την συγκομιδή, το κυνήγι, το ψήσιμο και αντικείμενα που μας βάζουν σε απόσταση από τη τροφή όπως πιάτα, μαχαιροπίρουνα, ποτήρια, κλπ.
Ο κάθε πολιτισμός αναπτύσσει ιδιαίτερες διατροφικές συνήθειες όπως συνταγές, προετοιμασίες, απαγορεύσεις, νηστείες. Η κουζίνα είναι μέρος της κουλτούρας μας και διαμορφώνει την σκέψη μας. Αν γνωρίζουμε να διαφοροποιήσουμε τις λεπτές από τις πικάντικες γεύσεις, τότε μπορούμε να ξεχωρίσουμε το καλό από το κακό.
Όμως η σύγχρονη βιομηχανική εποχή προσπαθεί να αλλάξει αυτή την σχέση. Οι σημερινοί άνθρωποιόχι μόνο δεν μαγειρεύουν όπως παλιά, αλλά οι περισσότεροι τρώνε οτιδήποτε, οπουδήποτε.
Συμβολικά, πρόοδος– εξέλιξη -εκσυγχρονισμός θεωρήθηκε το γρήγορο φαγητό (φαστ φουντ). Και όταν τρώνε φαστ φουντ παίρνουν το προϊόν με τα χέρια και το φέρνουν στο στόμα ή πίνουν με πλαστικά ποτήρια. Κατά κάποιο τρόπο δηλαδή τείνουμε να ξαναγυρίζουμε στην προϊστορική εποχή. Χαμηλής θρεπτικής αξίας διατροφή που μας προτείνεται σήμερα δεν είναι κακή μόνο στο στόμα, αλλά και στο μυαλό. Χάνουμε την κριτική ικανότητα να ξεχωρίζουμε το καλό από το κακό.
Σ’ ένα νησί με τα πιο εύγεστα, πιο ποικίλα, πιο φρέσκα και πιο υγιεινά εδέσματα, είναι πολιτισμική διαστροφή και αναπτυξιακή στρέβλωση. Αντικαταστήσαμε εύκολα την πατάτα με τα «άλευρα» της πατάτας του φαστ φουντ. Ώστε, ο σημερινός καταναλωτής να αποστρέφεται το ποιοτικό, γιατί άμαθος ενοχλείται και συνάμα αρνείται να δει ότι το χάμπουργκερ είναι στοιχείο και προάγγελος του νέου διατροφικού μεσαίωνα και δεν μπορεί να απολαύσει το υγιεινό και το εύγεστο.
Εκατοντάδες αιώνες πριν ο άνθρωπος φοβόταν ότιδεν θα είχε αρκετή τροφή. Το ότι θα τρώμε ότι θέλουμε θεωρούσαμε ότι μας αφαιρεί τις αγωνίες. Και όμως ο σύγχρονος άνθρωπος φοβάται ότι θα φάει άσχημα ή η τροφή θα προκαλέσει βλάβη στην υγεία του. Και δεν θα τρώει να συναντήσει τους φίλους, την οικογένεια ή το αγαπημένο του πρόσωπο διαμέσου μιας διατροφής, μιας κουλτούρας … αλλά απλώς για να γεμίσει το στομάχι του. Έχουμε τροφή αλλά όλα αυτά είναι πολύ φτωχικά.
Μπορούμε να εκλαϊκεύσουμε την ποιότητα, την ποικιλία, το φυσικό, το παραδοσιακό, την κουλτούρα μας. Οι γεννήτορες μας δεν είχαν περίσσιους πόρους, αλλά είχαν αίσθηση του μέτρου, του ωραίου και του χρήσιμου.
Χρειάζονται σπίθες-πυρπολητές σε κατάλληλο κλίμα για να ζωντανέψει, να ενεργοποιηθεί αυτή η κληρονομιά και να την καλλιεργήσουμε μέχρι να την εμπορευθούμε διεθνώς.
