Σημαντικές αλλαγές στη διοικητική οργάνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, καθώς, σύμφωνα με το τελικό κείμενο, καταργείται ο θεσμός του επάρχου.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ουσιαστική αναδιάρθρωση της λειτουργίας των Περιφερειών και επηρεάζει άμεσα τις νησιωτικές περιοχές της χώρας, μεταξύ αυτών και την Ιθάκη, όπου ο θεσμός του επάρχου αποτελούσε μέχρι σήμερα τον βασικό θεσμικό εκπρόσωπο της Περιφέρειας σε τοπικό επίπεδο.
Ο έπαρχος είχε την ευθύνη της παρακολούθησης και προώθησης των ζητημάτων της περιφερειακής ενότητας, λειτουργώντας ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην Περιφέρεια και την τοπική κοινωνία. Η κατάργηση του θεσμού δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο θα εκπροσωπούνται πλέον τα μικρά νησιά και πώς θα προωθούνται τα ζητήματα που απαιτούν άμεση παρέμβαση και συνεχή παρουσία.
Ιδιαίτερα για την Ιθάκη, ένα νησί με έντονα γεωγραφικά και διοικητικά χαρακτηριστικά, η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η ύπαρξη επάρχου διασφάλιζε μέχρι σήμερα έναν θεσμικό εκπρόσωπο με αποκλειστική ευθύνη για την ανάδειξη και διαχείριση των τοπικών ζητημάτων, από τις υποδομές και τις μεταφορές έως την πολιτική προστασία και την καθημερινότητα των κατοίκων.
Παράλληλα, το γεγονός ότι δεν θεσπίζεται αιρετός αντιπεριφερειάρχης ανά περιφερειακή ενότητα σημαίνει ότι η διοικητική εκπροσώπηση θα εξακολουθήσει να οργανώνεται με διαφορετικό τρόπο, σύμφωνα με το νέο μοντέλο που εισάγει ο Κώδικας. Το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη το νέο σύστημα και ποιος θα αναλάβει τις αρμοδιότητες που μέχρι σήμερα ασκούσε ο έπαρχος αναμένεται να αποσαφηνιστεί μέσα από τις εφαρμοστικές διατάξεις και τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής και αυτοδιοικητικής συζήτησης, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές, όπου η φυσική παρουσία και η άμεση εκπροσώπηση της Περιφέρειας θεωρούνται κρίσιμες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας.
Το βέβαιο είναι ότι η κατάργηση του θεσμού του επάρχου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης και ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για το μοντέλο διοίκησης και εκπροσώπησης των μικρών νησιωτικών περιφερειακών ενοτήτων, όπως η Ιθάκη.
