Υπάρχουν πράγματα που δεν πρέπει να αγγίζονται. Και ένα από αυτά είναι τα όνειρα των παιδιών. Γιατί όταν ένα σκάνδαλο στο μπάσκετ φτάνει να αγγίζει ακόμη και τους σχολικούς αγώνες, τότε δεν μιλάμε απλώς για ένα αλλοιωμένο αποτέλεσμα, για μια αμφισβητούμενη νίκη ή για μια ήττα που θα ξεχαστεί με τον καιρό. Μιλάμε για κάτι πολύ βαθύτερο και πιο οδυνηρό. Μιλάμε για την εμπιστοσύνη που κλονίζεται, για την αθωότητα που πληγώνεται και για παιδικά όνειρα που κινδυνεύουν να συνθλιβούν πριν καν προλάβουν να ανθίσουν.
Για ένα παιδί, ο σχολικός αγώνας δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι. Είναι η στιγμή που φορά τη φανέλα με περηφάνια, που σφίγγει τα κορδόνια των παπουτσιών του με αγωνία, που κοιτάζει τους συμπαίκτες του και αισθάνεται πως ανήκει σε μια ομάδα. Είναι οι ώρες της προπόνησης, ο ιδρώτας, η προσπάθεια, οι θυσίες, η προσμονή, η αγωνία πριν από το πρώτο σφύριγμα. Είναι η χαρά μιας εύστοχης προσπάθειας, η απογοήτευση ενός χαμένου σουτ, η αγκαλιά μετά τη νίκη και η υπόσχεση πως την επόμενη φορά θα προσπαθήσει ακόμη περισσότερο.
Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι η πίστη πως μέσα στο γήπεδο όλοι ξεκινούν με τις ίδιες ευκαιρίες. Πως το αποτέλεσμα θα κριθεί από την προσπάθεια, την ικανότητα, την ομαδικότητα και την ψυχή των παιδιών. Πως κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αποφασίσει εκ των προτέρων ποιος αξίζει να κερδίσει και ποιος πρέπει να χάσει.
Γιατί το να στήνεις έναν αγώνα δεν σημαίνει απλώς ότι αλλοιώνεις ένα αποτέλεσμα. Σημαίνει ότι προδίδεις την εμπιστοσύνη ενός παιδιού που πίστεψε πως το παιχνίδι είναι καθαρό και πως το όνειρό του αξίζει μια δίκαιη ευκαιρία.
Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ηθική διάσταση μιας τέτοιας υπόθεσης. Εάν επιβεβαιωθεί ότι η χειραγώγηση αγγίζει ακόμη και τον σχολικό αθλητισμό, τότε η ζημιά δεν περιορίζεται στους βαθμούς, στις νίκες, στις ήττες ή στις διακρίσεις. Απλώνεται στην ίδια την αντίληψη που διαμορφώνουν οι νέοι άνθρωποι για τον κόσμο των ενηλίκων. Τους κάνει να αναρωτιούνται αν αξίζει τελικά να προσπαθούν, αν η σκληρή δουλειά έχει νόημα και αν η δικαιοσύνη είναι πραγματική ή απλώς μια όμορφη λέξη που ακούν στις σχολικές αίθουσες.
Ποιο μάθημα, άραγε, δίνουμε στα παιδιά μας όταν εκείνα μαθαίνουν να αγωνίζονται τίμια, αλλά γύρω τους βλέπουν συμπεριφορές που ενδέχεται να μετατρέπουν τον αθλητισμό σε παιχνίδι συμφερόντων; Πώς μπορούμε να τους μιλάμε για ήθος, σεβασμό, ευγενή άμιλλα και αξιοκρατία, όταν οι ίδιοι οι ενήλικες κινδυνεύουμε να ακυρώσουμε αυτές τις αξίες με τις πράξεις μας;
Τα παιδιά δεν χρειάζονται ανθρώπους που θα τους μάθουν να κερδίζουν με κάθε κόστος. Δεν χρειάζονται πρότυπα που θα τους πείσουν ότι η νίκη αξίζει περισσότερο από την αλήθεια και ότι ο σκοπός δικαιολογεί κάθε μέσο. Χρειάζονται ανθρώπους που θα στέκονται δίπλα τους και θα τους διδάσκουν πως η αξιοπρέπεια είναι σημαντικότερη από οποιοδήποτε κύπελλο, πως η τιμιότητα δεν είναι αδυναμία και πως μια καθαρή ήττα μπορεί να είναι πολύ πιο περήφανη από μια νίκη που αποκτήθηκε με αθέμιτα μέσα.
Γιατί ο αθλητισμός, ιδιαίτερα όταν αφορά παιδιά και εφήβους, δεν είναι μόνο ανταγωνισμός. Είναι σχολείο ζωής. Είναι ένας χώρος όπου μαθαίνεις να συνεργάζεσαι, να σέβεσαι τον αντίπαλο, να αποδέχεσαι την αποτυχία, να σηκώνεσαι όταν πέφτεις και να συνεχίζεις να προσπαθείς ακόμη κι όταν τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα περίμενες.
Και όταν αυτό το σχολείο κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία του, τότε το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το μπάσκετ. Αφορά την κοινωνία που θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας.
Ένα παιδί μπορεί να κλάψει για μια χαμένη βολή. Μπορεί να θυμώσει επειδή η ομάδα του ηττήθηκε. Μπορεί να απογοητευτεί επειδή δεν κατάφερε να πετύχει το καλάθι που ονειρευόταν. Όλα αυτά είναι μέρος του παιχνιδιού και μέρος της ενηλικίωσης. Με τον χρόνο, θα μάθει να διαχειρίζεται την ήττα, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να επιστρέφει δυνατότερο.
Πολύ πιο δύσκολα, όμως, θα ξεπεράσει την απογοήτευση όταν ανακαλύψει πως το παιχνίδι που αγαπά μπορεί να μην ήταν εξαρχής δίκαιο. Όταν αρχίσει να αμφιβάλλει όχι για τις δυνατότητές του, αλλά για τους ανθρώπους που όφειλαν να προστατεύουν την ακεραιότητα του αγώνα. Όταν αισθανθεί πως η προσπάθειά του δεν είχε την αξία που πίστευε, επειδή κάποιοι ενδεχομένως είχαν αποφασίσει διαφορετικά για την έκβαση του παιχνιδιού.
Αυτό είναι το σημείο όπου η αθλητική απογοήτευση μπορεί να μετατραπεί σε βαθύτερη πληγή. Και αυτή την πληγή κανένα μετάλλιο, κανένα κύπελλο και καμία εκ των υστέρων δικαίωση δεν μπορεί να την εξαφανίσει εύκολα.
Γι’ αυτό και κάθε σχετική υπόθεση πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα, διαφάνεια και πλήρη διερεύνηση, χωρίς βιαστικά συμπεράσματα, αλλά και χωρίς καμία έκπτωση στην ανάγκη προστασίας των παιδιών. Εάν υπάρχουν ενδείξεις χειραγώγησης, οι αρμόδιοι οφείλουν να τις εξετάσουν σε βάθος, να αποδώσουν ευθύνες όπου αποδεικνύονται και να διασφαλίσουν ότι οι σχολικοί αγώνες παραμένουν ένας χώρος ισότητας, ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Γιατί τα παιδιά δεν είναι αριθμοί σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων. Δεν είναι πιόνια σε παιχνίδια ενηλίκων. Δεν είναι μέσα για την εξυπηρέτηση προσωπικών φιλοδοξιών ή συμφερόντων. Είναι παιδιά που ονειρεύονται, που προσπαθούν, που αγωνίζονται και που έχουν δικαίωμα να πιστεύουν πως, όταν μπαίνουν στο γήπεδο, η προσπάθειά τους μετράει πραγματικά.
Και εμείς, οι ενήλικες, έχουμε την υποχρέωση να προστατεύσουμε αυτή την πίστη. Να μην τους στερήσουμε το δικαίωμα να ονειρεύονται. Να μην τους κάνουμε να μεγαλώσουν πιστεύοντας πως για να πετύχουν πρέπει να συμβιβαστούν με την αδικία. Να τους αποδείξουμε με τις πράξεις μας πως υπάρχουν ακόμη αξίες που δεν αγοράζονται, δεν διαπραγματεύονται και δεν μπαίνουν σε κανένα παζάρι.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, δεν έχει τη μεγαλύτερη σημασία ποιος σήκωσε το κύπελλο. Σημασία έχει ποιος μπορεί να κοιτάξει τα παιδιά στα μάτια και να τους πει πως όλα έγιναν τίμια. Πως κανείς δεν τους έκλεψε την ευκαιρία. Πως το αποτέλεσμα ήταν προϊόν της δικής τους προσπάθειας και πως, ανεξάρτητα από το αν κέρδισαν ή έχασαν, μπορούν να είναι περήφανα για τον αγώνα τους.
Για όλα τα εφηβάκια μας. Για εκείνα που φορούν τη φανέλα με όνειρα, που τρέχουν πίσω από μια μπάλα με την καρδιά τους και που πιστεύουν ακόμη πως ο αθλητισμός είναι ένας κόσμος δικαιοσύνης.Για να μη χρειαστεί ποτέ να μάθουν πως η αδικία μπορεί να βρίσκεται ακόμη και εκεί όπου θα έπρεπε να βασιλεύει η χαρά.Για να μη χάσουν την πίστη τους στους ανθρώπους πριν προλάβουν να πιστέψουν πραγματικά στον εαυτό τους.Για να συνεχίσουν να παίζουν, να προσπαθούν, να ονειρεύονται.
Γιατί τα παιδικά όνειρα δεν στήνονται. Δεν χειραγωγούνται. Δεν θυσιάζονται. Προστατεύονται.
