Σήμερα, με την εφαρμογή της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης και με τη συμμετοχή της Κεφαλονιάς στο Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου, η ρύθμιση της αγκυροβολίας δεν αποτελεί απλώς επιλογή — αποτελεί υποχρέωση. Το νησί καλείται να οργανώσει δίκτυο οικολογικών αγκυροβολίων, να θέσει σαφείς κανόνες και να διασφαλίσει ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν θα γίνεται εις βάρος του φυσικού του κεφαλαίου.
Και εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: ενδιαφέρονται πραγματικά οι δήμαρχοι Αργοστολίου, Ληξουρίου και Σάμης για το περιβάλλον, όταν δεν απαντούν καν σε μια πρόταση δωρεάς για την τοποθέτηση οικολογικών συστημάτων αγκυροβόλησης με σκοπό την προστασία του βυθού;
Το παράδοξο είναι ότι λύσεις είχαν ήδη προταθεί. Πριν από έναν χρόνο, ο επαγγελματίας δύτης Μάκης Σωτηρόπουλος κατέθεσε πρόταση προς τους τρεις δήμους της Κεφαλονιάς για τη δωρεάν τοποθέτηση οικολογικών συστημάτων αγκυροβόλησης σε τρεις κομβικές θαλάσσιες περιοχές: γύρω από την παραλία του Πόρου, στον λιμένα Ληξουρίου και στον κόλπο της Αντίσαμου. Η πρόταση δεν αξιοποιήθηκε, ούτε καν απαντήθηκε, παρότι δεν θα υπήρχε καμία οικονομική επιβάρυνση για τους δήμους.
Κι όμως, το ζήτημα δεν είναι τεχνικό· είναι βαθιά πολιτικό και περιβαλλοντικό. Κάθε καλοκαίρι, εκατοντάδες σκάφη αγκυροβολούν ανεξέλεγκτα σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Οι άγκυρες σέρνονται στον βυθό, καταστρέφοντας λιβάδια ποσειδωνίας, διαταράσσοντας τη θαλάσσια ζωή και αλλοιώνοντας σταδιακά ένα οικοσύστημα που χρειάζεται δεκαετίες για να ανακάμψει. Η ζημιά δεν φαίνεται πάντα με γυμνό μάτι, όμως είναι υπαρκτή και συσσωρευτική.
Η πρόταση για οικολογικά αγκυροβόλια δεν ήταν μια γενική ιδέα «καλής πρόθεσης». Ήταν μια συγκεκριμένη, εφαρμόσιμη και δοκιμασμένη λύση. Στόχευε αφενός στην ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και των επαγγελματιών του θαλάσσιου τουρισμού, αφετέρου στη δημιουργία ενός πρότυπου μοντέλου αγκυροβολίας που θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλη την Κεφαλονιά. Μια πιλοτική εφαρμογή, χωρίς κόστος για τους δήμους, που θα έδινε το μήνυμα ότι το νησί επιλέγει συνειδητά την προστασία του θαλάσσιου πλούτου του.
Αντίστοιχα συστήματα έχουν ήδη εγκατασταθεί σε άλλες περιοχές της χώρας, σε συνεργασία με δημόσιους φορείς, όπως ο ΟΦΥΠΕΚΑ, το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και με δήμους και τοπικές αρχές. Άρα δεν μιλάμε για πειραματισμούς, αλλά για πρακτικές με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.
Η σιωπή, σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν είναι ουδέτερη στάση. Είναι επιλογή. Όταν κατατίθεται μια συγκεκριμένη, εφαρμόσιμη και μάλιστα δωρεάν πρόταση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και δεν λαμβάνει ούτε καν μια επίσημη απάντηση, τότε το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι απλώς διοικητική αδράνεια· είναι πολιτική στάση.
Η προστασία του βυθού και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων της Κεφαλονιάς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα. Ο θαλάσσιος πλούτος του νησιού αποτελεί θεμέλιο της τοπικής οικονομίας, του τουρισμού και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Κάθε καθυστέρηση στη λήψη μέτρων επιτρέπει τη συνέχιση πρακτικών που προκαλούν σωρευτική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μη αναστρέψιμη ζημιά.
Οι τοπικές αρχές έχουν ευθύνη όχι μόνο να συμμορφώνονται με τις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, αλλά να πρωτοστατούν σε πρωτοβουλίες πρόληψης. Όταν μια λύση προσφέρεται χωρίς οικονομικό βάρος και με σαφή περιβαλλοντικό όφελος, η απουσία ανταπόκρισης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η περιβαλλοντική προστασία αποτελεί πραγματική προτεραιότητα.
Η Κεφαλονιά δεν έχει την πολυτέλεια άλλης χαμένης ευκαιρίας. Σε μια εποχή όπου οι πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον αυξάνονται και οι κανονισμοί γίνονται αυστηρότεροι, η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στη δράση και την αναμονή. Είναι ανάμεσα στην πρόληψη και στη διαχείριση της ζημιάς αφού αυτή έχει ήδη συντελεστεί. Και τότε, το κόστος – περιβαλλοντικό και κοινωνικό – θα είναι πολύ μεγαλύτερο.
