Αγναντεύοντας την αληθινή πατρίδα του Οδυσσέα

Υπάρχουν στιγμές που δεν χρειάζονται πολλά λόγια.Αρκεί να σταθείς ψηλά στην Έρισσο, να αφήσεις το βλέμμα να ταξιδέψει απέναντι και ξαφνικά μπροστά σου να ανοίξει μια ολόκληρη ιστορία.Η καταπράσινη πατρίδα του Οδυσσέα, λουσμένη στο φως του Ιονίου, στέκει απέναντι από την Κεφαλονιά σαν να αιωρείται ανάμεσα στη θάλασσα και τον ουρανό. Δεν είναι απλώς ένα νησί που κοιτάζεις. Είναι ένας τόπος που σε καλεί να τον θυμηθείς, ακόμη κι αν δεν τον έχεις γνωρίσει ποτέ.

Από εδώ, από την Έρισσο, η εικόνα μοιάζει σχεδόν μυθική.Στο βάθος ο κόλπος της Πόλης, εκεί όπου η παράδοση και η αρχαιολογία συναντούν τον μύθο του Οδυσσέα. Εδώ βρέθηκε το περίφημο πήλινο θραύσμα με την επιγραφή «Ευχήν Οδυσσεί», που αποδίδεται ως «προσευχή στον Οδυσσέα». Μια μικρή φράση χαραγμένη στον πηλό κι όμως αρκετή για να κάνει τον χρόνο να σωπάσει.Γιατί στην Ιθάκη ο Οδυσσέας δεν μοιάζει να ανήκει μόνο στην Οδύσσεια. Μοιάζει να ανήκει στο ίδιο το τοπίο.

Σκαρφαλωμένος πάνω από τον κόλπο, ο Σταυρός μοιάζει από μακριά σαν να αιωρείται ανάμεσα στο πράσινο και το γαλάζιο. Ανάμεσα στα σπίτια ξεχωρίζει ο Ιερός Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, ενώ πίσω του απλώνεται το απέραντο γαλάζιο και, στο βάθος, το Ξηρόμερο.Μια εικόνα που δεν περιγράφεται εύκολα. Μπορεί μόνο να την κοιτάξεις και να την αφήσεις να μείνει μέσα σου.

Λίγο πιο πέρα, η Λεύκη είναι ριζωμένη στη δυτική πλαγιά του Νήριτου. Τα σπίτια της, άλλα λευκά και άλλα στους γήινους τόνους των γύρω βράχων, μοιάζουν να έχουν γεννηθεί μαζί με το βουνό. Στέκουν δεξιά κι αριστερά του δρόμου και, με την παραδοσιακή νησιώτικη αρχιτεκτονική τους, συνθέτουν μια αυθεντική εικόνα της Ιθάκης.

Και από εκεί το βλέμμα συνεχίζει. Προς το κανάλι της Κεφαλονιάς, προς τον ορίζοντα, προς εκεί όπου ο ήλιος κατεβαίνει αργά και το φως του απογευματινού ουρανού αγγίζει τη θάλασσα προς την πλευρά του Φισκάρδου.Είναι εκείνες οι στιγμές που καταλαβαίνεις πως η ομορφιά ενός τόπου δεν βρίσκεται μόνο σε αυτό που βλέπεις, αλλά και σε αυτό που αισθάνεσαι.Η Ιθάκη έχει αυτή τη δύναμη: να μικραίνει την απόσταση και να μεγαλώνει τη μνήμη.

Να κάνει ένα βουνό να μοιάζει με σκηνικό αρχαίου έπους, ένα χωριό να κρέμεται πάνω από τη θάλασσα, ένα καμπαναριό να δείχνει τον ουρανό και ένα κομμάτι κεραμικού να γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο σήμερα και σε έναν κόσμο που χάθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια.

Κι από την Έρισσο, απέναντι, την κοιτάζεις ολόκληρη.Την Ιθάκη των βουνών και των ακτών. Των μικρών χωριών και των μεγάλων οριζόντων. Του πράσινου που κατεβαίνει μέχρι τη θάλασσα και του γαλάζιου που μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ.Την Ιθάκη που δεν χρειάζεται να φωνάξει για να δηλώσει την παρουσία της.Στέκει εκεί, απέναντι, ήσυχη και περήφανη, όπως αρμόζει στην πατρίδα του Οδυσσέα.Και ίσως αυτό να είναι το πιο δυνατό της μεγαλείο.Πως μέσα σε μια μόνο ματιά μπορείς να δεις μαζί τη φύση, την ιστορία, τον μύθο και τον άνθρωπο.

Και να καταλάβεις γιατί, ύστερα από τόσους αιώνες, η Ιθάκη εξακολουθεί να μην είναι απλώς ένας τόπος.

Είναι η Ιθάκη.